Nie śpią tylko duchy. O duchach i ich mediach, Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu,
26 marca - 30 maja 2010, kuratorzy: Inke Arns i Thibaut de Ruyter

W mistycznym serialu duńskiego reżysera Larsa von Triera „Królestwo”, w którym przeplata się jednocześnie świat żywych i umarłych, pada określenie „przestrzeń Swedenborga”. Oznacza ono miejsce, gdzie medium może nawiązać kontakt z duchami. Przez chwilę takim miejscem stało się toruńskie Centrum Sztuki Współczesnej, które zorganizowało spirytystyczną wystawę „Nie śpią tylko duchy. O duchach i ich mediach”.

„Nie śpią tylko duchy. O duchach i ich mediach”, fot: Wojtek Olech, dzięki uprzejmości CSW w Toruniu

„Nie śpią tylko duchy. O duchach i ich mediach”, fot: Wojtek Olech, dzięki uprzejmości CSW w Toruniu

Cała galeria zaczęła przypominać prawdziwe laboratorium, skonstruowane z niekończącej się ilości kabli, fotografii i trudnych do jednoznacznego zidentyfikowania sprzętów. Inspiracją do powstania ekspozycji stało się archiwum nagrań Friedricha Jürgensona, który odkrył w 1959 roku tak zwane Electronic Voice Phenomenon (EVP). Pojęcie to określa dźwięki, które zostały zarejestrowane analogowo lub cyfrowo w całkowitej ciszy, o prawdopodobnie paranormalnym pochodzeniu. Są to najczęściej zniekształcone ludzkie głosy, które wypowiadają krótkie zdania lub pojedyncze wyrazy. Takie przekazy najczęściej uważa się za głosy osób zmarłych lub istot pozaziemskich, które próbują nawiązać kontakt z naszym wymiarem. Toruńska wystawa próbuje zagłębiać to zjawisko z punktu widzenia najnowszych technologii i nieustannego przypisywania im niezidentyfikowanych zdolności.

Corrine May Botz w swoim projekcie Haunted House fotografowała nawiedzone domy, prześladowane przez upiorne historie i ciągle obecne duchy. Artystka zainspirowała się mrocznymi opowieściami kobiet, które padały ofiarami zdrad i upokorzeń, borykających się na co dzień ze straszliwymi rodzinnymi tajemnicami i zagadkami. Obecność duchów w nawiedzonych domach to świadectwo tego, czego nie mogły powiedzieć uczestniczki przerażających zdarzeń dziejących się w zaciszu ich własnego domu. Krzesła, narzuty, firanki i wiele innych domowych szczegółów na fotografiach artystki stopniowo nawarstwiają się, a widza zaczyna ogarniać duszność i podskórny lęk. Dom zaczyna stawać się przestrzenią opanowaną przez nieznane siły i stłumione wspomnienia, których niemymi świadkami są sprzęty domowego użytku. Widz staje się tym samym pewnego rodzaju medium, które wchodzi kontakt z duchami. Posługując się terminologią Whately’a Carnington’a, badacza zjawisk paranormalnych, aby stać się takim właśnie medium, konieczne jest skojarzenie tak zwanej „idei K”, która jest łączniczką pomiędzy dwoma umysłami, wpływającą na pojawienie się obcej świadomości w umysłach innych osób1. W przekonaniu Carningtona. po śmierci umysł ludzki trwa nadal. Pozostałością po takim umyśle jest psychon, który składa się z utkanych za życia wspomnień i wrażeń. Psychon może wchodzić w kontakt z żyjącymi istotami, które mają bardzo silnie rozwinięty zmysł intuicji. Powoduje to powstanie jak gdyby rozdwojonego umysłu, które odczuwa medium, czyli osoba przyjmująca psychony zmarłej osoby2. Z podobnymi wrażeniami boryka się nadwrażliwy widz, do którego świadomości spływają informacje o mrocznej części naszej natury.

Kolejnym fotograficznym zapisem nadnaturalnych sił stają się prace pary niemieckich artystów, Niny Fischer i Maroan el Sani. Wykorzystują oni technologię fotografii kirlianowskiej, która polega na rejestracji wyładowań elektrycznych przy użyciu materiałów fotograficznych. Obiekty, które mają się znaleźć na takiego typu fotografii, umieszcza się na światłoczułym materiale, przykładając do niego wysokie napięcie. Powstaje wtedy rejestracja napięć koronowych wokół fotografowanych przedmiotów. W kręgach osób zajmujących się parapsychologią i energoterapią, fotografię kirilanowską traktuje się jako sposób zapisywania aury, którą posiada każda żywa istota. Jednakże takie doświadczenia nigdy nie były poparte żadnymi naukowymi dowodami. Nina Fischer i Maroan el Sani wykorzystując tą technologię, chcą ukazać ciągle obecną aurę ludzi w miejscach naznaczonych przez historię, która odciskała swoje piętno na jednostkach, ginących niejednokrotnie okrutną śmiercią.

Strony: 1 2

Zuzanna Sokołowska (1982), historyk i filozof.

ZUZANNA SOKOŁOWSKA (1982) – absolwentka historii i filozofii, wykładowca akademicki. Publikowała na łamach Arteonu, Polskiego Portalu Kultury O.pl, Rity Baum, artPapieru oraz czasopisma kulturalnego Fragile.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

JEMS Architekci. (RE)KOLEKCJE

Od 28 kwietnia do 20 sierpnia 2017 roku

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Przybył. Pragnienia

25 kwietnia 2017 roku

Anna Przybył, „Pragnienia” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

14. Wiosna Jazzowa Zakopane 2017

Od 28 kwietna do 2 maja 2017 roku

Mateusz Gawęda Trio (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR