Działalność bibliotek cyfrowych, określanych również mianem bibliotek  wirtualnych, wiąże się ściśle z regulacjami  dotyczącymi praw autorskich. Chodzi tutaj mianowicie o możliwości przetworzenia utworu np. książki  na wersję dostępną online, czyli tak zwaną digitalizacje utworu, a następnie zgodne z prawem udostępnienie takiego materiału bibliotecznego odbiorcy. Jak stanowi bowiem ustawa o bibliotekach  materiałem bibliotecznym  są m.in. dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści czyli także dokumenty graficzne, dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne.

Autor fotografii w CD: Joe Crawford from Moorpark, California, USA

Autor fotografii w CD: Joe Crawford from Moorpark, California, USA

Można więc jednoznacznie stwierdzić, że biblioteka cyfrowa stanowi  bibliotekę w rozumieniu tej ustawy, a  przepisy szczególne dotyczące bibliotek tradycyjnych będą miały zastosowanie do bibliotek wirtualnych. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi w art. 28, że biblioteki mogą sporządzać lub zlecać sporządzanie egzemplarzy rozpowszechnionych utworów w celu uzupełnienia, zachowania lub ochrony własnych zbiorów. Można więc twierdzić, że taki zapis daje uprawnienie na zmianę formy zapisu utworu np. z papierowego na cyfrowy.

Zmiany takiej może dokonać zarówno biblioteka samodzielnie, jak również zlecić takie działania innemu podmiotowi. Istnieją jednak w doktrynie poglądy podważające taki stan rzeczy, z uwagi na to, że takie działania biblioteki naruszają art. 35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczący dozwolonego użytku, który nie może naruszać normalnego korzystania  z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy. Zgodnie z takim zapatrywaniem możliwa jest tylko retrodigitalizacja utworów, dostępnych jako zdigitalizowane, w przypadkach wskazanych w art. 28 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Nie jest uzasadnione z pewnością, w oparciu o art. 28,  udostępnianie zdigitalizowanych materiałów bibliotecznych przez biblioteki cyfrowe w systemie online w sposób powszechny. Jednakże, wydaje się, że nie może rodzić żadnych sankcji prawnych udostępnianie utworu przez bibliotekę w formie cyfrowej w celach dydaktycznych lub prowadzenia własnych badań (np. studentom czy pracownikom naukowym), jak również w celach badawczych i poznawczych za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego znajdującego się na terenie biblioteki – czyli wewnętrznej sieci biblioteki (art. 27 i 28 ustawy).

Udostępnienie natomiast w sposób nieograniczony (powszechnie) zbiorów biblioteki cyfrowej, możliwe będzie  w przypadku gdy:

  1. Właściciel praw autorskich do utworu wyraził na takie udostępnienie zgodę
  2. Materiał, następnie zdigitalizowany, nie stanowi utworu zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  3. Prawa autorskie do utworu już wygasły
  4. Udostępnienie utworu jest możliwe na podstawie przepisów prawa autorskiego dotyczących dozwolonego użytku

Biblioteka cyfrowa może także nabyć utwór już zdigitalizowany, zawierając z podmiotem praw wyłącznych do niego stosowną umowę, najczęściej w formie licencji.  Taki utwór może zostać włączony do zbiorów ogólnodostępnej biblioteki cyfrowej.

Mec. Monika Brzozowska - Adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej, dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firma farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej. Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK).

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego

29 marca 2017 roku

Zaczarowany świat teatru (źródło: materiały prasowe muzeum)

Zuzanna Szarek, Hanna Śliwińska. Innego końca świata nie będzie

Od 25 marca do 17 czerwca 2017 roku

Fot. Hanna Śliwińska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Józef Hałas. Poszukiwania

Od 23 marca do 28 maja 2017 roku

Józef Hałas, „Przeciwstawienie O”, 1979 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IDEA HOMINI. Wystawa malarstwa Marcina Kowalika

Od 29 marca do 29 kwietnia 2017 roku

Marcin Kowalik, „Grosz czynszowy”, 2017, 130 x 220 cm, akryl na płótnie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Blue Republic. Made in Blue Republic

Od 17 marca do 4 maja 2017 roku

Blue Republic, „Made in Blue Republic”, widok ogólny wystawy, fot. Maciej Zaniewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Short Waves Festival 2017

Od 21 do 26 marca 2017 roku

„Więzi”, reż. Zofia Kowalewska – kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alina Belyagina. Body Building

Od 22 marca do 1 kwietnia 2017 roku

Alina Belyagina. Body Building, fot. Dymitry Pankov (źródło: materiały prasowe organizatora)

Prawie wszystko o Zwierzyńcu

Od 25 marca do 3 września 2017 roku

Z wystawy „Prawie wszystko o Zwierzyńcu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Piotr Michałowski (1800–1855). Malarstwo i rysunek

Od 18 marca do 21 maja 2017 roku

Piotr Michałowski, „Krakus na koniu”, fot. A.R. Skowroński  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jednoczesność zdarzeń

Wystawa wybranych prac laureatów i finalistów konkursu Artystyczna Podróż Hestii

Od 17 marca do 16 kwietnia 2017 roku

Olga Kowalska „Dom” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR