Działalność bibliotek cyfrowych, określanych również mianem bibliotek  wirtualnych, wiąże się ściśle z regulacjami  dotyczącymi praw autorskich. Chodzi tutaj mianowicie o możliwości przetworzenia utworu np. książki  na wersję dostępną online, czyli tak zwaną digitalizacje utworu, a następnie zgodne z prawem udostępnienie takiego materiału bibliotecznego odbiorcy. Jak stanowi bowiem ustawa o bibliotekach  materiałem bibliotecznym  są m.in. dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści czyli także dokumenty graficzne, dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne.

Autor fotografii w CD: Joe Crawford from Moorpark, California, USA

Autor fotografii w CD: Joe Crawford from Moorpark, California, USA

Można więc jednoznacznie stwierdzić, że biblioteka cyfrowa stanowi  bibliotekę w rozumieniu tej ustawy, a  przepisy szczególne dotyczące bibliotek tradycyjnych będą miały zastosowanie do bibliotek wirtualnych. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi w art. 28, że biblioteki mogą sporządzać lub zlecać sporządzanie egzemplarzy rozpowszechnionych utworów w celu uzupełnienia, zachowania lub ochrony własnych zbiorów. Można więc twierdzić, że taki zapis daje uprawnienie na zmianę formy zapisu utworu np. z papierowego na cyfrowy.

Zmiany takiej może dokonać zarówno biblioteka samodzielnie, jak również zlecić takie działania innemu podmiotowi. Istnieją jednak w doktrynie poglądy podważające taki stan rzeczy, z uwagi na to, że takie działania biblioteki naruszają art. 35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczący dozwolonego użytku, który nie może naruszać normalnego korzystania  z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy. Zgodnie z takim zapatrywaniem możliwa jest tylko retrodigitalizacja utworów, dostępnych jako zdigitalizowane, w przypadkach wskazanych w art. 28 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Nie jest uzasadnione z pewnością, w oparciu o art. 28,  udostępnianie zdigitalizowanych materiałów bibliotecznych przez biblioteki cyfrowe w systemie online w sposób powszechny. Jednakże, wydaje się, że nie może rodzić żadnych sankcji prawnych udostępnianie utworu przez bibliotekę w formie cyfrowej w celach dydaktycznych lub prowadzenia własnych badań (np. studentom czy pracownikom naukowym), jak również w celach badawczych i poznawczych za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego znajdującego się na terenie biblioteki – czyli wewnętrznej sieci biblioteki (art. 27 i 28 ustawy).

Udostępnienie natomiast w sposób nieograniczony (powszechnie) zbiorów biblioteki cyfrowej, możliwe będzie  w przypadku gdy:

  1. Właściciel praw autorskich do utworu wyraził na takie udostępnienie zgodę
  2. Materiał, następnie zdigitalizowany, nie stanowi utworu zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  3. Prawa autorskie do utworu już wygasły
  4. Udostępnienie utworu jest możliwe na podstawie przepisów prawa autorskiego dotyczących dozwolonego użytku

Biblioteka cyfrowa może także nabyć utwór już zdigitalizowany, zawierając z podmiotem praw wyłącznych do niego stosowną umowę, najczęściej w formie licencji.  Taki utwór może zostać włączony do zbiorów ogólnodostępnej biblioteki cyfrowej.

Mec. Monika Brzozowska - Adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej, dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firma farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej. Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK).

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Orient Express

Od 12 kwietnia do 20 maja 2018 roku

Michał Warda, „Paradise Lost” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Zaradny. SOUNDLESS

Od 27 kwietnia do 14 czerwca 2018 roku

Anna Zaradny, „JĘZYK VENUS 1”, instalacja audio-wideo obiekt fotografia 2013/2015, wystawa Czysta Formalność, Galeria Labirynt,  Lublin, dzięki uprzejmości artystki, fot. Anna Zaradny (źródło: materiały prasowe organizatora)

Czarno-biali

Od 26 kwietnia do 29 maja 2018 roku

Edward Dwurnik, „Paryż”, 2016, olej, płótno, 114 x 146 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stale o Nowej Hucie

Od 25 kwietnia do 23 września 2018 roku

Hutnik przy piecu, rys. Piotr Urbanek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Otwarcie Muzeum Podgórza

Od 26 do 29 kwietnia 2018 roku

Muzeum Podgórza, fot. Andrzej Janikowski, MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc Natury. Henry Moore w Polsce

Od 21 kwietnia do 9 września 2018 roku

Henry Moore w swoim studiu z rzeźbą „Upright Internal/ External Form”, 1954 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IV Międzynarodowy Festiwal Sztuki i Muzyki Incident / Accident

Od 21 kwietnia do 27 maja 2018 roku

Franz Sattler, Weiz, Austria (źródło: materiały prasowe organizatora)

Barwny świat wielu form – szkło artystyczne i użytkowe z huty w Ząbkowicach

Od 27 kwietnia do 30 września 2018 roku

Popielnica z zestawu „Asteroid”, Jan Sylwester Drost, Ząbkowice, 1960–1966, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach, fot. B. Kubska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mykola Ridnyi. Twarzą do ściany

Od 20 kwietnia do 15 czerwca 2018 roku

Mykola Ridnyi, „Blind Spot” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jarosław Kukowski i uczniowie

Od 5 do 30 kwietnia 2018 roku

Piotr Lemke, „No. 1”, akryl i olej na płycie, 100x80 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR