Architektura pamięci. Bałka, Bartana, Narkevicius, Odenbach, 16 marca - 23 maja 2010,
Muzeum Sztuki w Łodzi, Kurator: Maria Morzuch

Sformułowany przez kuratorkę Marię Morzuch problem, będący przyczynkiem do prezentowanej w łódzkim Muzeum Sztuki wystawy Architektura pamięci, dotyczy sposobu funkcjonowania zbiorowej pamięci wpisanej w miejsca, w architekturę, pomnik i wyznaczające, jak pisze Morzuch, „struktury przestrzeni, władzy, pamięci”. Całość odnosi się do powojennej historii Europy naznaczonej śladami faszyzmu oraz utopią komunizmu. Do udziału w projekcie zaproszono Mirosława Bałkę, Yael Bartana, (Izrael), Deimantasa Narkeviciusa, (Litwa) i Marcela Odenbacha, (Niemcy). W efekcie powstały cztery prace wideo, każda operująca innym językiem estetycznym. Artyści wykorzystali różnorodne sposoby budowania narracji: mamy tu film foundfootage, rejestrację transmisji telewizyjnej, epicki dokument.

 Mirosław Bałka, <em>HBE F114</em>

Mirosław Bałka, HBE F114

Najmocniejszym akcentem wystawy jest praca Mirosława Bałki HBE F114. Artysta zapętlił kilkunastosekundowy, nagrany z telewizyjnej relacji, moment przyjazdu papieża Benedykta XVI na teren obozu koncentracyjnego Auschwitz (maj 2006). W filmie nie widzimy samego papieża, jedynie otoczony ochroną samochód przejeżdżający pod bramą ze słynnym hasłem Arbeit macht frei. Jest to jedyna z prac ekspozycji, która traktuje o wypieraniu pamięci. Bałka przyjął pozycję historycznych fundamentalistów, dla których Niemcy oraz wszystko, co niemieckie naznaczone jest niezmywalnym znamieniem  hitleryzmu; budzi niechęć i rodzi irracjonalne lęki. Nie dziwi fakt, iż to właśnie polska realizacja podjęła ton „moralizatorski”. Wydarzenia ostatnich tygodni potwierdziły naszą skłonność do fetowania i uświęcania tragedii narodowych. Każe nam się nam pamiętać, uczy się historii jako świętości, nawet jeżeli jest to historia klęski. Pomija się przy tym fakt, że zapominanie, tak samo jak pamięć posiada funkcje przystosowawcze oraz to, iż pomnik  jest symbolem, czyli strukturą otwartą, mogąca pomieścić niemalże nieskończenie wiele znaczeń. HBE F114 ilustruje również medialne machinacje świadomie grające na społecznych nastrojach oraz narodowych kompleksach. Wszystko to w celu tworzenia tanich sensacji (nie wszyscy pamiętają zapewne jakie oburzenie wywołała informacja o tym, iż w Auschwitz papież Benedykt XVI modlić się będzie po niemiecku).

Konstruując W nieznane, „balladę o codzienności”, Deimantas Narkevičius sięgnął po archiwalne materiały dokumentujące życie w Niemczech Wschodnich. Wykorzystane filmy ukazujące wiele aspektów życia w rozwijającym się NRD zostały przez artystę swobodnie połączone w pełen nostalgii obraz utraconego raju. Narkevičius zaprezentował zapamiętane przez celuloidową taśmę „szczęśliwe życie zwykłych ludzi”. Życie, w którym praca jest przyjemnością, w którym społeczeństwo wytwarza i celebruje dobra kultury. Uwodzicielski urok utopii w pracy litewskiego artysty przemawia do widza charakterystycznymi kolorami filmów marki ORWO. Artysta nie feruje wyrokami, nie rozlicza przeszłości a materiały, które wykorzystał, choć stworzone w celach propagandowych, pozbawione są nachalnej i wprost wyrażonej ideologizacji; polityka jest tu wszechobecna i niewidoczna zarazem, jest przezroczysta.

Strony: 1 2

Przemysław Chodań – religioznawca, autor tekstów o sztuce współczesnej.

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Miesiąc Fotografii w Krakowie

od 25 maja do 26 czerwca 2018 roku

Katja Stuke i Oliver Sieber, z cyklu „Ty i ja”, 2014 © Katja Stuke i Oliver Sieber (źródło: materiały prasowe organizatora)

Poznań Art Week: Redystrybucja

Od 25 maja do 30 czerwca 2018 roku

Xinye Zhang (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Nowosielski – Po śladach...

Od 25 maja do 29 lipca 2018 roku

Jerzy Nowosielski, „Chrystus Pantokrator.”, 1978, akryl na desce (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sylwester Ambroziak Mama I'm Coming Home

Od 24 maja do 4 lipca 2018 roku

Sylwester Ambroziak „Mama I'm coming home" plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

5. Prezentacje Form Muzyczno-Teatralnych Dźwięki Słów

Od 13 do 17 czerwca 2018 roku

DAGADANA, fot. Dominika Dyka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Rosołowicz – Telehydrografiki

Od 18 maja do 12 czerwca 2018 roku

Jerzy Rosołowicz – „Telehydrografiki” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Przestrzeń niewysłowiona

Jerzy Sołtan – Lech Tomaszewski – Andrzej Jan Wróblewski

Od 22 maja do 5 sierpnia 2018 roku

Jerzy Sołtan, „Le repos”, 1951, kolekcja Muzeum ASP w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Fangor. Optyczne wibracje

Od 18 maja do 31 sierpnia 2018 roku

Wojciech Fangor, „M 43”, 1969 (źródło: materiały prasowe organizatora)

20. Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego

19 i 20 maja oraz 26 i 27 maja 2018 roku

Kościół w Zbylitowskiej Górze (źródło: materiały prasowe organizatora)

Między nauką a polityką. Profesor Stanisław Kulczyński (1895–1975)

Od 15 maja do 15 lipca 2018 roku

Uroczystość wręczenia tytułu doktora honoris causa Akademii Medycznej, 1961, fot. archiwum ZniO (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR