Architektura pamięci. Bałka, Bartana, Narkevicius, Odenbach, 16 marca - 23 maja 2010,
Muzeum Sztuki w Łodzi, Kurator: Maria Morzuch

Sformułowany przez kuratorkę Marię Morzuch problem, będący przyczynkiem do prezentowanej w łódzkim Muzeum Sztuki wystawy Architektura pamięci, dotyczy sposobu funkcjonowania zbiorowej pamięci wpisanej w miejsca, w architekturę, pomnik i wyznaczające, jak pisze Morzuch, „struktury przestrzeni, władzy, pamięci”. Całość odnosi się do powojennej historii Europy naznaczonej śladami faszyzmu oraz utopią komunizmu. Do udziału w projekcie zaproszono Mirosława Bałkę, Yael Bartana, (Izrael), Deimantasa Narkeviciusa, (Litwa) i Marcela Odenbacha, (Niemcy). W efekcie powstały cztery prace wideo, każda operująca innym językiem estetycznym. Artyści wykorzystali różnorodne sposoby budowania narracji: mamy tu film foundfootage, rejestrację transmisji telewizyjnej, epicki dokument.

 Mirosław Bałka, <em>HBE F114</em>

Mirosław Bałka, HBE F114

Najmocniejszym akcentem wystawy jest praca Mirosława Bałki HBE F114. Artysta zapętlił kilkunastosekundowy, nagrany z telewizyjnej relacji, moment przyjazdu papieża Benedykta XVI na teren obozu koncentracyjnego Auschwitz (maj 2006). W filmie nie widzimy samego papieża, jedynie otoczony ochroną samochód przejeżdżający pod bramą ze słynnym hasłem Arbeit macht frei. Jest to jedyna z prac ekspozycji, która traktuje o wypieraniu pamięci. Bałka przyjął pozycję historycznych fundamentalistów, dla których Niemcy oraz wszystko, co niemieckie naznaczone jest niezmywalnym znamieniem  hitleryzmu; budzi niechęć i rodzi irracjonalne lęki. Nie dziwi fakt, iż to właśnie polska realizacja podjęła ton „moralizatorski”. Wydarzenia ostatnich tygodni potwierdziły naszą skłonność do fetowania i uświęcania tragedii narodowych. Każe nam się nam pamiętać, uczy się historii jako świętości, nawet jeżeli jest to historia klęski. Pomija się przy tym fakt, że zapominanie, tak samo jak pamięć posiada funkcje przystosowawcze oraz to, iż pomnik  jest symbolem, czyli strukturą otwartą, mogąca pomieścić niemalże nieskończenie wiele znaczeń. HBE F114 ilustruje również medialne machinacje świadomie grające na społecznych nastrojach oraz narodowych kompleksach. Wszystko to w celu tworzenia tanich sensacji (nie wszyscy pamiętają zapewne jakie oburzenie wywołała informacja o tym, iż w Auschwitz papież Benedykt XVI modlić się będzie po niemiecku).

Konstruując W nieznane, „balladę o codzienności”, Deimantas Narkevičius sięgnął po archiwalne materiały dokumentujące życie w Niemczech Wschodnich. Wykorzystane filmy ukazujące wiele aspektów życia w rozwijającym się NRD zostały przez artystę swobodnie połączone w pełen nostalgii obraz utraconego raju. Narkevičius zaprezentował zapamiętane przez celuloidową taśmę „szczęśliwe życie zwykłych ludzi”. Życie, w którym praca jest przyjemnością, w którym społeczeństwo wytwarza i celebruje dobra kultury. Uwodzicielski urok utopii w pracy litewskiego artysty przemawia do widza charakterystycznymi kolorami filmów marki ORWO. Artysta nie feruje wyrokami, nie rozlicza przeszłości a materiały, które wykorzystał, choć stworzone w celach propagandowych, pozbawione są nachalnej i wprost wyrażonej ideologizacji; polityka jest tu wszechobecna i niewidoczna zarazem, jest przezroczysta.

Strony: 1 2

Przemysław Chodań – religioznawca, autor tekstów o sztuce współczesnej.

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Wyspiański. Nieznany

Od 16 stycznia do 5 maja 2019 roku

Stanisław Wyspiański, Zadumana. Życie. tygodnik ilustrowany, literacko-artystyczny, Rok 2, 1898, nr 50

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR