Bruce Nauman, NIE / NO, instalacje, prace na papierze, prace z kolekcji Tate, Londyn, oraz Astrup Fearnley Museum, Oslo, Wystawa w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, czynna do 07.02.2010, kurator: Paweł Polit

Wchodząc na wystawę, nie łatwo zachować zimną krew i zapominając o fakcie, że Bruce Nauman jest jedną z najważniejszych postaci na światowej scenie sztuki, spróbować spojrzeć na jego prace świeżym okiem. Zdaję sobie sprawę, że jest to w rzeczywistości taktyka złudna i fałszywa. To trochę tak, jakby autor Życia seksualnego dzikich Bronisław Malinowski starał się wkręcić na spontaniczną plemienną orgię. Mniejsza jednak o percepcję i oko uprzedzone, bo oto przed nami ekspozycja NIE/NO w CSW Zamek Ujazdowski i Bruce Nauman, którego sztukę znać się powinno, a nie znać nie wypada.

Bruce Nauman, Raw-War / Żywe mięso-Wojna, 1971, litografia na papierze / lithograph on paper , 567 x 717 mm, © Bruce Nauman / ARS, New York. Photo: © Tate, London 2008.

Bruce Nauman, Raw-War / Żywe mięso-Wojna, 1971, litografia na papierze / lithograph on paper , 567 x 717 mm, © Bruce Nauman / ARS, New York. Photo: © Tate, London 2008.

Staram się jednak zapomnieć o wszelkich powinnościach i unikając nadmiernej ekscytacji, dziarskim krokiem wchodzę na wystawę. Drogę zastępuje umieszczony w pierwszej sali osobliwy korytarz (Korytarz z lustrem i białym światłem). Minimalistyczna praca z jednej strony wciąga swoją nieskończonością, z drugiej trzyma na dystans, nie pozwalając do niej przeniknąć. Jest coś pociągającego w tej klaustrofobicznej, jasno oświetlonej przestrzeni. Wpatrując się w „optyczny zakręt” na jej końcu, czuję narastające rozdrażnienie, jak się okaże, bardzo stymulujące w dalszej części ekspozycji. W sali za korytarzem umieszczona została praca Trzy duże zwierzęta, a także trzy litografie: Podwójna twarz, Żywe ciało-Wojna, Nie (Czarna wersja). W skupieniu przyglądam się chaotycznie zestawionym częściom zwierzęcych ciał. Patrzę na gry autora ze słowami FACE i WAR umieszczone na ekspresyjnym tle grafik. Poszukując punktu zaczepienia, staram przypomnieć sobie opis kuratorski. Pamięć jednak krótka, skłonności do kontemplacji brak, a atrakcyjność wizualna prac jest na tyle niska, że wlepiając wzrok w niewinne ślepia jelenia czuję, jak narasta moja irytacja. Jej złagodzeniu bynajmniej nie sprzyja następna sala, w której od ciężkiego sklepienia odbija się echem, płynący z głośników dźwięk lejącej się wody. Prezentowana symetrycznie po dwóch stronach pomieszczenia instalacja Fontanny weneckie nie daje widzowi pretekstu do niewinnej choćby interpretacji. Umieszczone naprzeciwko siebie odlewy twarzy artysty, plują woda, która uderza o dno zlewów spływając do wiadra i rurką powraca do gipsowej rzeźby. Powstrzymuję absurdalną chęć, aby przyłożyć do wklęsłego negatywu swoją twarz i uzupełnić obieg.

W trzeciej, ostatniej sali, znajduje się praca Opisywanie przestrzeni pracowni II (Bez szans, Johnie Cage). Z miejsca rzuca mi się w oczy ciekawy układ zawieszonych pod sufitem rzutników multimedialnych; jak pisał Brian O’Doherty: „hydrant w nowoczesnym muzeum nie wygląda jak hydrant, ale jak estetyczna zagadka”1. Trudno wyobrazić sobie żeby ktokolwiek był w stanie przez prawie sześć godzin oglądać zniekształcony obraz pracowni Naumana, na którym z rzadka pojawia się jakiś ruch. Siadam z resztką dobrej woli na ławce umieszczonej wspaniałomyślnie w sali i oglądam enigmatyczne filmy. Apogeum rozdrażnienia osiągam, kiedy patrzę na kanciasty klaustrofobiczny trójkąt: „Trzy przylegające do siebie tunele bez wyjścia, nie połączone”, umieszczony w narożniku sali. Sformułowanie „bez wyjścia” dobrze oddaje wrażenie, jakie towarzyszy widzowi, kiedy błądzi wzrokiem po metalowej strukturze, stojąc pomiędzy nią a niepokojącymi filmami.

Strony: 1 2

1B. O’Doherty, Uwagi o przestrzeni galerii, tłum. Aneta Szyłak, w: Muzeum sztuki. Antologia, red. Maria Popczyk, Kraków 2005, s. 453.

2G. Herling-Grudziński, Don Ildebrando, w: tegoż, Opowiadania zebrane, zebrał i opracował Zdzisław Kudelski, t. 2, Warszawa 1999, s. 231.

Piotr Sikora (ur. 1986) – student historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, kurator, współpracuje z Fundacją Wschód Sztuki, korporacją artworld™ oraz galerią Leto, obecnie mieszka w Warszawie.

1 komentarz do artykułu “Dojrzeć wnętrze rzeczy”

  1. Gosia

    Bardzo zachęcająca recenzja, muszę przyznać. Na pewno się wybiorę!

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

8. Targi Książek dla Dzieci i Młodzieży Dobre Strony

Od 26 do 28 maja 2017 roku

Targi Książek dla Dzieci i Młodzieży Dobre Strony (źródło: materiały prasowe organizatora)

Na wspólnej drodze. Kraków i Budapeszt w średniowieczu

Od 6 czerwca do 20 sierpnia 2017 roku

Pierścień burmistrzów krakowskich, XVI w., w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Paweł Kowalewski. Moc i piękno

Od 21 maja do 30 lipca 2017 roku

Paweł Kowalewski, „Cesia”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

W warsztacie niderlandzkiego mistrza

Holenderskie i flamandzkie rysunki z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie

Od 18 maja do 20 sierpnia 2017 roku

Bartholomeus Molenaer, „Wiejska szkoła z nauczycielem ostrzącym pióro”, ok. 1635–1650 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Panna Nikt

20 maja 2017 roku

„Panna Nikt”, reż. Paweł Passini (źródło: materiały prasowe teatru)

Masaki Fujihata. Poszerzanie świata

Od 19 maja do 2 lipca 2017 roku

Masaki Fujihata (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alexandre Dang. Dancing Flowers

Od 19 maja do 13 sierpnia 2017 roku

Royal Greenhouses of Laeken (źródło: materiały prasowe organizatora)

Historia o pewnych historiach

Od 1 do 28 maja 2017 roku

Szuper Gallery (Susanne Clausen, Pavlo Kerestey), „Przesłuchując Szuper Gallery”, 2005, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Polskie białe złoto

Od 13 maja do 9 lipca 2017 roku

Salaterki, Baranówka, 1825-1830, fot. Arek Manik (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Książki Artystycznej dla Dzieci

Od 13 do 14 maja 2017 roku

Fotos z filmu promocyjnego, fot. Przemek Sejwa, Studio Wasabi (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR