Bruce Nauman, NIE / NO, instalacje, prace na papierze, prace z kolekcji Tate, Londyn, oraz Astrup Fearnley Museum, Oslo, Wystawa w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, czynna do 07.02.2010, kurator: Paweł Polit

Wchodząc na wystawę, nie łatwo zachować zimną krew i zapominając o fakcie, że Bruce Nauman jest jedną z najważniejszych postaci na światowej scenie sztuki, spróbować spojrzeć na jego prace świeżym okiem. Zdaję sobie sprawę, że jest to w rzeczywistości taktyka złudna i fałszywa. To trochę tak, jakby autor Życia seksualnego dzikich Bronisław Malinowski starał się wkręcić na spontaniczną plemienną orgię. Mniejsza jednak o percepcję i oko uprzedzone, bo oto przed nami ekspozycja NIE/NO w CSW Zamek Ujazdowski i Bruce Nauman, którego sztukę znać się powinno, a nie znać nie wypada.

Bruce Nauman, Raw-War / Żywe mięso-Wojna, 1971, litografia na papierze / lithograph on paper , 567 x 717 mm, © Bruce Nauman / ARS, New York. Photo: © Tate, London 2008.

Bruce Nauman, Raw-War / Żywe mięso-Wojna, 1971, litografia na papierze / lithograph on paper , 567 x 717 mm, © Bruce Nauman / ARS, New York. Photo: © Tate, London 2008.

Staram się jednak zapomnieć o wszelkich powinnościach i unikając nadmiernej ekscytacji, dziarskim krokiem wchodzę na wystawę. Drogę zastępuje umieszczony w pierwszej sali osobliwy korytarz (Korytarz z lustrem i białym światłem). Minimalistyczna praca z jednej strony wciąga swoją nieskończonością, z drugiej trzyma na dystans, nie pozwalając do niej przeniknąć. Jest coś pociągającego w tej klaustrofobicznej, jasno oświetlonej przestrzeni. Wpatrując się w „optyczny zakręt” na jej końcu, czuję narastające rozdrażnienie, jak się okaże, bardzo stymulujące w dalszej części ekspozycji. W sali za korytarzem umieszczona została praca Trzy duże zwierzęta, a także trzy litografie: Podwójna twarz, Żywe ciało-Wojna, Nie (Czarna wersja). W skupieniu przyglądam się chaotycznie zestawionym częściom zwierzęcych ciał. Patrzę na gry autora ze słowami FACE i WAR umieszczone na ekspresyjnym tle grafik. Poszukując punktu zaczepienia, staram przypomnieć sobie opis kuratorski. Pamięć jednak krótka, skłonności do kontemplacji brak, a atrakcyjność wizualna prac jest na tyle niska, że wlepiając wzrok w niewinne ślepia jelenia czuję, jak narasta moja irytacja. Jej złagodzeniu bynajmniej nie sprzyja następna sala, w której od ciężkiego sklepienia odbija się echem, płynący z głośników dźwięk lejącej się wody. Prezentowana symetrycznie po dwóch stronach pomieszczenia instalacja Fontanny weneckie nie daje widzowi pretekstu do niewinnej choćby interpretacji. Umieszczone naprzeciwko siebie odlewy twarzy artysty, plują woda, która uderza o dno zlewów spływając do wiadra i rurką powraca do gipsowej rzeźby. Powstrzymuję absurdalną chęć, aby przyłożyć do wklęsłego negatywu swoją twarz i uzupełnić obieg.

W trzeciej, ostatniej sali, znajduje się praca Opisywanie przestrzeni pracowni II (Bez szans, Johnie Cage). Z miejsca rzuca mi się w oczy ciekawy układ zawieszonych pod sufitem rzutników multimedialnych; jak pisał Brian O’Doherty: „hydrant w nowoczesnym muzeum nie wygląda jak hydrant, ale jak estetyczna zagadka”1. Trudno wyobrazić sobie żeby ktokolwiek był w stanie przez prawie sześć godzin oglądać zniekształcony obraz pracowni Naumana, na którym z rzadka pojawia się jakiś ruch. Siadam z resztką dobrej woli na ławce umieszczonej wspaniałomyślnie w sali i oglądam enigmatyczne filmy. Apogeum rozdrażnienia osiągam, kiedy patrzę na kanciasty klaustrofobiczny trójkąt: „Trzy przylegające do siebie tunele bez wyjścia, nie połączone”, umieszczony w narożniku sali. Sformułowanie „bez wyjścia” dobrze oddaje wrażenie, jakie towarzyszy widzowi, kiedy błądzi wzrokiem po metalowej strukturze, stojąc pomiędzy nią a niepokojącymi filmami.

Strony: 1 2

1B. O’Doherty, Uwagi o przestrzeni galerii, tłum. Aneta Szyłak, w: Muzeum sztuki. Antologia, red. Maria Popczyk, Kraków 2005, s. 453.

2G. Herling-Grudziński, Don Ildebrando, w: tegoż, Opowiadania zebrane, zebrał i opracował Zdzisław Kudelski, t. 2, Warszawa 1999, s. 231.

Piotr Sikora (ur. 1986) – student historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, kurator, współpracuje z Fundacją Wschód Sztuki, korporacją artworld™ oraz galerią Leto, obecnie mieszka w Warszawie.

1 komentarz do artykułu “Dojrzeć wnętrze rzeczy”

  1. Gosia

    Bardzo zachęcająca recenzja, muszę przyznać. Na pewno się wybiorę!

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Wyspiański. Nieznany

Od 16 stycznia do 5 maja 2019 roku

Stanisław Wyspiański, Zadumana. Życie. tygodnik ilustrowany, literacko-artystyczny, Rok 2, 1898, nr 50

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR