Katolicy w Kronice, Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu, 15 maja – 15 lipca 2010
Kurator: Stanisław Ruksza

Wystawa w bytomskim Centrum Sztuki Współczesnej, o dość prowokacyjnym tytule „Katolicy w Kronice” to artystyczna próba przyjrzenia się zjawisku tożsamości religijnej, podejmująca zagadnienia języka i definicji katolicyzmu w polskiej sztuce. Sam tytuł ekspozycji nawiązuje do wielkich, przeglądowych wystaw zbiorowych, traktując podjęty temat jako „katolicki coming out”, w którym  inne głosy i  inne języki (religijne) nie są brane pod uwagę. Wystawa jak w soczewce skupia wszelkie przejawy życia duchowego Polaków, którego rytm wyznaczają rytuały, symbole i bezwarunkowo wykonywane czynności związane z obrzędami.

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Kobas Laksa w swoim filmie Pojechałem z mamą na pielgrzymkę (2001) snuje opowieść o wycieczce do Lichenia, którą organizuje jego matka. Wesołe, niczym nie skrępowane uczestniczki śpiewają, tańczą, chwalą się zakupionymi licheńskimi gadżetami. Artysta zastanawia się, co  skłania ludzi do uczestnictwa w takich wyprawach, które stają się parodią ich samych? Na to pytanie trudno jest znaleźć jednoznaczną odpowiedź, która byłaby pozbawiona chociaż częściowej indoktrynacji, nie tylko ze strony osób wierzących. Rozwinięciem katolickich zainteresowań Laksy staje się jego tegoroczny happening, Spycifestum który odbył się w trakcie  Bożego Ciała w małej wsi Spycimierz. Mieszkańcy od przeszło 200 lat kultywują tradycję układania kwietnych dywanów z okazji tego wielkiego święta. Jego  układanie zaczyna się około południa. Po nabożeństwie wierni z duchownym trzymającym monstrancję z hostią przechodzą po dywanie z kwiatów, którego długość przekracza  2 kilometry. Sprzątanie podeptanego dywanu ma miejsce dopiero po kilku dniach.

Kobas Laksa podczas obchodów Bożego Ciała  razem z matką usypał z kwiatów napis „Panie, ratuj nas, giniemy”1. Jest to cytat z Ewangelii św. Mateusza (Mt 8:25), często przywoływany w historii Polski podczas wielkich narodowych zrywów, które kończyły się katastrofą2. Według kuratorki tego plenerowego projektu, Joanny Wesołowskiej, działanie Kobasa Laksy w Spycimierzu ma charakter eksperymentu. „Trudno przesądzić, co stanie się dziełem: happening – współuczestnictwo w katolickim, ludowym obrzędzie, hasło – cytat  usypany z kwiatów, czy dokumentacja, która pozwoli nieobecnym podczas wydarzeń widzom badać wielowątkowość tego przedsięwzięcia. Czy wspólne działania świeckiego artysty z zaangażowaną w kulturę chrześcijańską matką będą niosły ze sobą te same treści? Czy w obrębie tradycji i kultury ludowej jest miejsce dla sztuki współczesnej”? – z takimi wątpliwościami zostawia widza kuratorka.

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Prace Kobasa Laksy,  pomimo z pozoru zdystansowanego podejścia, nie są pozbawione wyczuwalnego podskórnie subiektywizmu. Laksa przedstawia środowisko katolików jako jednostki podległe pewnego rodzaju rytuałom, które wyznaczają ich absolutystyczny światopogląd, będący jedynym właściwym kryterium pojmowania świata. Wszelkie wyłamywania się z ogólnie przyjętych ram, prowokują burzliwe dyskusje na temat obrazy  uczuć religijnych, a w efekcie dość silne podziały z którymi bardzo często boryka się sztuka współczesna. Stanisław Ruksza w tekście dotyczącym wystawy zauważa,  że spór pomiędzy Polską A i B, czyli Polską katolików i reszty obywateli nie znajduje odzwierciedlenia w sztuce współczesnej. Miejsce  ostrych spięć zajęły pozycje nie wchodzące ze sobą  w otwarty konflikt.  „Funkcjonuje brak sporu i prawomocnych form ekspresji antagonizmów, widocznej nieusuwalności konfliktowego wymiaru życia społecznego, które Chantal Mouffe widzi jako ważny element demokracji” – pisze kurator wystawy. Czy rzeczywiście tak jest? Może nie do końca.

Strony: 1 2

1http://csw.art.pl/index.php?action=aktualnosci&s2=1&id=193&lang=

2Tamże.

Zuzanna Sokołowska (1982), historyk i filozof.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

MELANŻ / MELANGE obiekt, malarstwo, instalacje

Od 23 lutego do 11 marca 2018 roku

Fotografia pracy Moniki Rubaniuk (źródło: materiały prasowe organizatora)

Manieryzm wrocławski

Od 27 lutego do 13 maja 2018 roku

Thomas Schweicker , „Pergamin kaligrafowany palcami stóp – m.in. z próbkami pisma i wizerunkiem autora przy pracy”, ukończony 26 VIII 1584, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Leszek Sobocki. Retrospektywa

Od 23 lutego aż do 15 kwietnia 2018 roku

Leszek Sobocki, „Znaczki polskie” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Amir Yatziv, Guy Slabbinck. Standby Painter

Od 23 lutego do 21 maja 2018 roku

Amir Yatziv, Guy Slabbinck, „Standby Painter” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Magdalena Łazarczyk. Ziemia niczyja

Od 23 lutego do 18 marca 2018 roku

Magdalena Łazarczyk, „Ziemia niczyja”, stopklatka, 2018 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Paderewski

Od 17 lutego do 20 maja 2018 roku

Leon Kaufmann (Kamir) (1872–1933), „Zebranie członków Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, w Vevey w Szwajcarii”, po 1916, pastel, papier na płótnie, 114 x 180 cm, fot. Krzysztof Wilczyński, Muzeum Narodowe w Warszawie (źródło: materiały prasowe)

Dyplom 2017

Od 16 lutego do 11 marca 2018 roku

Natalia Krajewska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Leder. Sztuczna obecność

Od 14 lutego do 25 marca 2018 roku

Wojciech Leder, „Sztuczna obecność” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Assaf Gruber. Pogłoska

Od 16 lutego do 13 maja 2018 roku

Assaf Gruber „Ewidentne rzeczy”, 2018, kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Strategie niewidzialności

Od 9 lutego do 24 marca 2018 roku

Amy Suo Wu, „Greetings from the Invisible Borderlands” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR