Katolicy w Kronice, Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu, 15 maja – 15 lipca 2010
Kurator: Stanisław Ruksza

Wystawa w bytomskim Centrum Sztuki Współczesnej, o dość prowokacyjnym tytule „Katolicy w Kronice” to artystyczna próba przyjrzenia się zjawisku tożsamości religijnej, podejmująca zagadnienia języka i definicji katolicyzmu w polskiej sztuce. Sam tytuł ekspozycji nawiązuje do wielkich, przeglądowych wystaw zbiorowych, traktując podjęty temat jako „katolicki coming out”, w którym  inne głosy i  inne języki (religijne) nie są brane pod uwagę. Wystawa jak w soczewce skupia wszelkie przejawy życia duchowego Polaków, którego rytm wyznaczają rytuały, symbole i bezwarunkowo wykonywane czynności związane z obrzędami.

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Kobas Laksa w swoim filmie Pojechałem z mamą na pielgrzymkę (2001) snuje opowieść o wycieczce do Lichenia, którą organizuje jego matka. Wesołe, niczym nie skrępowane uczestniczki śpiewają, tańczą, chwalą się zakupionymi licheńskimi gadżetami. Artysta zastanawia się, co  skłania ludzi do uczestnictwa w takich wyprawach, które stają się parodią ich samych? Na to pytanie trudno jest znaleźć jednoznaczną odpowiedź, która byłaby pozbawiona chociaż częściowej indoktrynacji, nie tylko ze strony osób wierzących. Rozwinięciem katolickich zainteresowań Laksy staje się jego tegoroczny happening, Spycifestum który odbył się w trakcie  Bożego Ciała w małej wsi Spycimierz. Mieszkańcy od przeszło 200 lat kultywują tradycję układania kwietnych dywanów z okazji tego wielkiego święta. Jego  układanie zaczyna się około południa. Po nabożeństwie wierni z duchownym trzymającym monstrancję z hostią przechodzą po dywanie z kwiatów, którego długość przekracza  2 kilometry. Sprzątanie podeptanego dywanu ma miejsce dopiero po kilku dniach.

Kobas Laksa podczas obchodów Bożego Ciała  razem z matką usypał z kwiatów napis „Panie, ratuj nas, giniemy”1. Jest to cytat z Ewangelii św. Mateusza (Mt 8:25), często przywoływany w historii Polski podczas wielkich narodowych zrywów, które kończyły się katastrofą2. Według kuratorki tego plenerowego projektu, Joanny Wesołowskiej, działanie Kobasa Laksy w Spycimierzu ma charakter eksperymentu. „Trudno przesądzić, co stanie się dziełem: happening – współuczestnictwo w katolickim, ludowym obrzędzie, hasło – cytat  usypany z kwiatów, czy dokumentacja, która pozwoli nieobecnym podczas wydarzeń widzom badać wielowątkowość tego przedsięwzięcia. Czy wspólne działania świeckiego artysty z zaangażowaną w kulturę chrześcijańską matką będą niosły ze sobą te same treści? Czy w obrębie tradycji i kultury ludowej jest miejsce dla sztuki współczesnej”? – z takimi wątpliwościami zostawia widza kuratorka.

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Prace Kobasa Laksy,  pomimo z pozoru zdystansowanego podejścia, nie są pozbawione wyczuwalnego podskórnie subiektywizmu. Laksa przedstawia środowisko katolików jako jednostki podległe pewnego rodzaju rytuałom, które wyznaczają ich absolutystyczny światopogląd, będący jedynym właściwym kryterium pojmowania świata. Wszelkie wyłamywania się z ogólnie przyjętych ram, prowokują burzliwe dyskusje na temat obrazy  uczuć religijnych, a w efekcie dość silne podziały z którymi bardzo często boryka się sztuka współczesna. Stanisław Ruksza w tekście dotyczącym wystawy zauważa,  że spór pomiędzy Polską A i B, czyli Polską katolików i reszty obywateli nie znajduje odzwierciedlenia w sztuce współczesnej. Miejsce  ostrych spięć zajęły pozycje nie wchodzące ze sobą  w otwarty konflikt.  „Funkcjonuje brak sporu i prawomocnych form ekspresji antagonizmów, widocznej nieusuwalności konfliktowego wymiaru życia społecznego, które Chantal Mouffe widzi jako ważny element demokracji” – pisze kurator wystawy. Czy rzeczywiście tak jest? Może nie do końca.

Strony: 1 2

1http://csw.art.pl/index.php?action=aktualnosci&s2=1&id=193&lang=

2Tamże.

Zuzanna Sokołowska (1982), historyk i filozof.

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Miesiąc Fotografii w Krakowie

od 25 maja do 26 czerwca 2018 roku

Katja Stuke i Oliver Sieber, z cyklu „Ty i ja”, 2014 © Katja Stuke i Oliver Sieber (źródło: materiały prasowe organizatora)

Poznań Art Week: Redystrybucja

Od 25 maja do 30 czerwca 2018 roku

Xinye Zhang (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Nowosielski – Po śladach...

Od 25 maja do 29 lipca 2018 roku

Jerzy Nowosielski, „Chrystus Pantokrator.”, 1978, akryl na desce (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sylwester Ambroziak Mama I'm Coming Home

Od 24 maja do 4 lipca 2018 roku

Sylwester Ambroziak „Mama I'm coming home" plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

5. Prezentacje Form Muzyczno-Teatralnych Dźwięki Słów

Od 13 do 17 czerwca 2018 roku

DAGADANA, fot. Dominika Dyka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Rosołowicz – Telehydrografiki

Od 18 maja do 12 czerwca 2018 roku

Jerzy Rosołowicz – „Telehydrografiki” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Przestrzeń niewysłowiona

Jerzy Sołtan – Lech Tomaszewski – Andrzej Jan Wróblewski

Od 22 maja do 5 sierpnia 2018 roku

Jerzy Sołtan, „Le repos”, 1951, kolekcja Muzeum ASP w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Fangor. Optyczne wibracje

Od 18 maja do 31 sierpnia 2018 roku

Wojciech Fangor, „M 43”, 1969 (źródło: materiały prasowe organizatora)

20. Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego

19 i 20 maja oraz 26 i 27 maja 2018 roku

Kościół w Zbylitowskiej Górze (źródło: materiały prasowe organizatora)

Między nauką a polityką. Profesor Stanisław Kulczyński (1895–1975)

Od 15 maja do 15 lipca 2018 roku

Uroczystość wręczenia tytułu doktora honoris causa Akademii Medycznej, 1961, fot. archiwum ZniO (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR