Katolicy w Kronice, Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu, 15 maja – 15 lipca 2010
Kurator: Stanisław Ruksza

Wystawa w bytomskim Centrum Sztuki Współczesnej, o dość prowokacyjnym tytule „Katolicy w Kronice” to artystyczna próba przyjrzenia się zjawisku tożsamości religijnej, podejmująca zagadnienia języka i definicji katolicyzmu w polskiej sztuce. Sam tytuł ekspozycji nawiązuje do wielkich, przeglądowych wystaw zbiorowych, traktując podjęty temat jako „katolicki coming out”, w którym  inne głosy i  inne języki (religijne) nie są brane pod uwagę. Wystawa jak w soczewce skupia wszelkie przejawy życia duchowego Polaków, którego rytm wyznaczają rytuały, symbole i bezwarunkowo wykonywane czynności związane z obrzędami.

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Bogna Burska, Bardzo zły sen, Kadr

Kobas Laksa w swoim filmie Pojechałem z mamą na pielgrzymkę (2001) snuje opowieść o wycieczce do Lichenia, którą organizuje jego matka. Wesołe, niczym nie skrępowane uczestniczki śpiewają, tańczą, chwalą się zakupionymi licheńskimi gadżetami. Artysta zastanawia się, co  skłania ludzi do uczestnictwa w takich wyprawach, które stają się parodią ich samych? Na to pytanie trudno jest znaleźć jednoznaczną odpowiedź, która byłaby pozbawiona chociaż częściowej indoktrynacji, nie tylko ze strony osób wierzących. Rozwinięciem katolickich zainteresowań Laksy staje się jego tegoroczny happening, Spycifestum który odbył się w trakcie  Bożego Ciała w małej wsi Spycimierz. Mieszkańcy od przeszło 200 lat kultywują tradycję układania kwietnych dywanów z okazji tego wielkiego święta. Jego  układanie zaczyna się około południa. Po nabożeństwie wierni z duchownym trzymającym monstrancję z hostią przechodzą po dywanie z kwiatów, którego długość przekracza  2 kilometry. Sprzątanie podeptanego dywanu ma miejsce dopiero po kilku dniach.

Kobas Laksa podczas obchodów Bożego Ciała  razem z matką usypał z kwiatów napis „Panie, ratuj nas, giniemy”1. Jest to cytat z Ewangelii św. Mateusza (Mt 8:25), często przywoływany w historii Polski podczas wielkich narodowych zrywów, które kończyły się katastrofą2. Według kuratorki tego plenerowego projektu, Joanny Wesołowskiej, działanie Kobasa Laksy w Spycimierzu ma charakter eksperymentu. „Trudno przesądzić, co stanie się dziełem: happening – współuczestnictwo w katolickim, ludowym obrzędzie, hasło – cytat  usypany z kwiatów, czy dokumentacja, która pozwoli nieobecnym podczas wydarzeń widzom badać wielowątkowość tego przedsięwzięcia. Czy wspólne działania świeckiego artysty z zaangażowaną w kulturę chrześcijańską matką będą niosły ze sobą te same treści? Czy w obrębie tradycji i kultury ludowej jest miejsce dla sztuki współczesnej”? – z takimi wątpliwościami zostawia widza kuratorka.

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Artur Żmijewski, Kadr z filmu „Oni”

Prace Kobasa Laksy,  pomimo z pozoru zdystansowanego podejścia, nie są pozbawione wyczuwalnego podskórnie subiektywizmu. Laksa przedstawia środowisko katolików jako jednostki podległe pewnego rodzaju rytuałom, które wyznaczają ich absolutystyczny światopogląd, będący jedynym właściwym kryterium pojmowania świata. Wszelkie wyłamywania się z ogólnie przyjętych ram, prowokują burzliwe dyskusje na temat obrazy  uczuć religijnych, a w efekcie dość silne podziały z którymi bardzo często boryka się sztuka współczesna. Stanisław Ruksza w tekście dotyczącym wystawy zauważa,  że spór pomiędzy Polską A i B, czyli Polską katolików i reszty obywateli nie znajduje odzwierciedlenia w sztuce współczesnej. Miejsce  ostrych spięć zajęły pozycje nie wchodzące ze sobą  w otwarty konflikt.  „Funkcjonuje brak sporu i prawomocnych form ekspresji antagonizmów, widocznej nieusuwalności konfliktowego wymiaru życia społecznego, które Chantal Mouffe widzi jako ważny element demokracji” – pisze kurator wystawy. Czy rzeczywiście tak jest? Może nie do końca.

Strony: 1 2

1http://csw.art.pl/index.php?action=aktualnosci&s2=1&id=193&lang=

2Tamże.

Zuzanna Sokołowska (1982), historyk i filozof.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

16. Letnia Szkoła Wyszechradzka

Od 3 do 14 lipca 2017 roku

Letnia Szkoła Wyszechradzka 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Telemach Pilitsidis. Przemijanie

Od 30 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Telemach Pilitsidis (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krakowskie Spotkania Artystyczne 2017: Konfiguracje

Malarstwo. Rzeźba. Rysunek

Od 30 czerwca do 31 lipca 2017 roku

Leszek Oprządek, „Kres puszczy”, 2016, drewno, 44x65x70 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Od marionetek do robotów. Historia teatrów lalkowych w Gdańsku

Od 28 czerwca 2017 roku do 15 stycznia 2018 roku

„Bajki robotów”, 2016 r., fot. Piotr Pędziszewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kobiece spojrzenie. O aktorstwie Antoniny Hoffmann

Od 29 czerwca 2017 roku do 4 lutego 2018 roku

Portret Antoniny Hoffmann autorstwa Julesa Vallenta, 1875, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Przegląd Sztuki SURVIVAL

Od 23 do 27 czerwca 2017 roku

Dominika Oleś, „Artykulacja” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Making Places

Fieldoffice Architects Sheng-Yuan Huang

Od 22 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Wieża widokowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

21. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Od 24 czerwca do 2 września 2017 roku

Tubicinatores Gedanenses (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczinskiego

Od 20 czerwca do 5 listopada 2017 roku

„Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczynskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tak widzą. Panorama fotografii węgierskiej

Od 13 czerwca do 10 września 2017 roku

András Bánkuti, „Zmierzch”, Moskwa, 6 listopada 1990 © Bánkuti András (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR