Wystawa SENS/CES, Monika Drożyńska, Karina Marusińska, Grażyna Sadowska, Michał Bieniek,
Grzegorz Łoznikow,
22 kwietnia – 16 maja 2010, Mieszkanie Gepperta we Wrocławiu,
ul. Ofiar Oświęcimskich 1/2, 50-069 Wrocław

Wyobraź sobie, że wchodzisz do jelita albo do kokonu, w każdym bądź razie do czegoś, co formą przypomina coś organicznego, w czym można się ukryć, schować przed światem, aby następnie to coś cię wypluło. Z miękkiej, delikatnej materii przenosisz się z powrotem do szorstkiej rzeczywistości i ze zdziwieniem godnym dziecka obserwujesz zachodzące pleśnią fragmenty świata, które bezwolnie poddają się procesowi destrukcji. Widzisz je, dotykasz ich, smakujesz, czujesz pod skórą ich temperaturę, twoje ciało zanurza się w nieustającej fali przemiany. Reaguje na przyjazne bodźce z zewnątrz i odpowiada, jakby znało je od dawna. A przecież to zupełnie naturalne, choć tak odmienne od tego, do czego dotychczas przywykło…

2010-mieszkanie-gepperta-znak-sensces-internet-rgb

Otwarcie wystawy SENS/CES w Mieszkaniu Gepperta odbyło się za pośrednictwem szeptu. Ciche słowa dotyczące czasu trwania wystawy i biorących w niej udział artystów, wypowiadane w beznamiętnym zapętlonym ciągu, zastąpiły hałaśliwą atmosferę, bez której żaden wernisaż (pozornie) nie może się obejść. W krótkim zaproszeniu mowa o oglądaniu wystawy, która stworzona została jednak przede wszystkim do odczuwania innymi niż wzrok zmysłami. Organizatorzy, opisując ideę ekspozycji, powołują się na zjawisko synestezji jako psychologicznej zdolności człowieka do odczuwania wrażeń jednego zmysłu za pomocą innego zmysłu, na przykład umiejętności postrzegania cyfr jako konkretnych barw, wykonywania określonych ruchów jako reakcji na określony dźwięk. Powstanie wystawy SENS/CES wiązało się z potrzebą odwrócenia uwagi odbiorców sztuki współczesnej od postrzegania wzrokowego na rzecz „widzenia” za pomocą słuchu, dotyku, a nawet węchu. Kuratorka, Agata Makowska, zaprosiła do udziału w niej artystów, którzy skupili się na wykorzystaniu mediów i materiałów artystycznych w taki sposób, aby percepcja powstałych na ich kanwie dzieł sztuki polegała na fuzji i dopełnieniu przynajmniej dwóch zmysłów jednocześnie.

„(…) niszczy nas to, co sprawia nam przyjemność. Technologizacja tak bardzo zmieniła rzeczywistość (…), że nasze stosunkowo leniwe, naturalnie konserwatywne zmysły(…) są nie tylko nierzetelne, ale kontrproduktywne, stały się argumentami fałszu.”1

Wejście na wystawę odbywało się poprzez, przypominający formą jelito, przewód z miękkiego materiału, który zagarnął sobie całą przestrzeń korytarza. Ta instalacja site specific stworzona przez Grażynę Sadowską, była w pełni zintegrowana z wnętrzem galerii tak, że nie sposób było ją ominąć. Zanurzenie się w fałdach cielistego materiału stanowiło konieczność, jeśli ktoś chciał dostać się do kolejnych sal ekspozycji. Samo przejście miało charakter symboliczny, gdyż odbywało się na poziomie nie tylko przestrzennym, ale i zmysłowym: uczestnik wystawy, w momencie wejścia do wnętrza organicznego tworu, a potem w trakcie przechodzenia przezeń i przemieszczania się z jego wewnętrznej powłoki na zewnątrz, ale równocześnie do wnętrza galerii, przechodził swoistą transformację postrzegania. Od momentu wyjścia z kokonu, na podobieństwo poczwarki, przeistaczał się w istotę w pełni świadomą swoich zmysłów, gotową do ich pełnej i nieograniczonej eksploatacji.

Wolfgang Welsch, sztandarowy już teoretyk zjawiska nazwanego przez niego anestetyzacją, zauważył już w latach osiemdziesiątych, iż rzeczywistość w coraz większej mierze staje się obrazem, a jego nadmiar w życiu każdego człowieka stał się jej swoistą zasadą2. Nową cnotą badacz nazwał coolness, a więc pewien rodzaj znieczulicy na bodźce zmysłowe/wzrokowe, spowodowany nadmiarem obrazów. Wystawa SENS/CES, chociaż nie jest pod tym względem ani innowacyjna ani przełomowa, hołduje właśnie zasadzie delikatnej perswazji zmysłowej tak, aby zadość stało się postulatowi Paula Valery, aby przekroczyć percepcję ściśle stetyczną ku percepcji estezyjnej, która globalnie i nadrzędnie obejmie wszystkie zmysły3. Wbrew temu natomiast, co pisał Welsch o zmysłowości, że zatraciła ona swoje właściwości poznawcze na rzecz fałszowania rzeczywistości, zgromadzone w ramach ekspozycji prace miały przemawiać na rzecz sensualnego poznania, wydobywania z każdej, nawet najdrobniejszej rzeczy, z każdego pojedynczego bytu, jego wszelkich właściwości, mogących być źródłem radości i odkrycia, co z tego, że czasami trywialnie naiwnego, nowych wrażeń, wypływających z dostrzeżenia, iż „cała materia faluje od nieskończonych możliwości, które przez nią przechodzą mdłymi dreszczami”4.

Strony: 1 2 3

1W. Welsch, Estetyka i anestetyka, [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz, Kraków 1998, s. 530.

2Ibid., s. 525.

3Ibid., s. 544.

4B. Schulz, Sklepy Cynamonowe, fragm. Traktatu o Manekinach.

5L. Majewski, Metafizyka. Powieść, Kraków, 2002, s. 27.

6Cyt. za W.Welsch, op. cit., s. 545.

7J. Brach-Czajna, Szczeliny istnienia, Wiśnia i rozumienie, s. 11-15.

8Prace Patuszyńskiej pokazywane były w ramach wystawy „Porcelana inaczej”, Galeria BWA Szkło i Ceramika, wernisaż: 12 lutego 2009.

9B. Schulz, Mityzacja rzeczywistości, poetycki manifest pisarza, cyt. za: http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/wy_wy_schulz_mityzacja_literatury_warszawa

10M. Białoszewski, Rzeczywistość nieustalona (cykl: Szare eminencje), cyt. za: http://miron.art.pl/wiersz_tomik,2.htm.

11M. Gołaszewska, Istota i istnienie wartości, Warszawa, 1990, s. 263.

Magdalena Zięba - rocznik ’85. historyczka sztuki i filolożka. absolwentka MISH-u na Uniwersytecie Wrocławskim. krytyczka sztuki i kuratorka, czyli uniwersalne dwa – a czasami nawet więcej – w jednym. pisze o tym, co jej się podoba. lubi barokowy przepych słowny, uwielbia artystyczny minimalizm. praktykuje ironiczny dystans i emocjonalny fetyszyzm. marzy o Nowym Jorku. posiada niezliczoną ilość różowych rajtuz (z dziurami).

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Wyspiański. Nieznany

Od 16 stycznia do 5 maja 2019 roku

Stanisław Wyspiański, Zadumana. Życie. tygodnik ilustrowany, literacko-artystyczny, Rok 2, 1898, nr 50

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR