Wystawa Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie, 20 marca – 13 czerwca 2010 roku, kurator wystawy: Bojana Pejić

Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej to monumentalna wystawa, koncentrująca się na zganieniu płci kulturowej, tożsamości seksualnej i cielesności. W ostatnich latach mieliśmy okazję oglądać wiele wystaw skupiających się na binarności pojęć męskość-kobiecość, ujmujących sztukę w kontekście gender. Jednak Płeć? Sprawdzam! to wyjątkowe przedsięwzięcie i nie chodzi tylko o imponującą skalę i podjęcie odważnej, zarazem trudnej próby rewizji historii sztuki w kontekście ról płciowych, ale poruszenie problematyki genderowo-społecznej w państwach europy wschodniej i ujęcie płci przede wszystkim jako konstruktu politycznego. Tezę tę sygnalizuje już praca sygnująca wystawę Nie chcę tego Valdo Martek’a. Czerwony sierp, na którym rozciągnięte są figi to niemalże wizualny manifest polityczności płci, twierdzenia, na którym zasadza się cała wystawa. Zaprezentowana w warszawskiej Zachęcie ekspozycja już w samych liczbach przedstawia się imponująco; 15 sal, w których znalazło się  ponad 400 dzieł 130 artystów z 24 krajów byłego bloku sowieckiego. Znaczna większość twórców (może poza Mariną Abramowić i Senją Iveković) pozostawała dotąd zupełnie nieznana szerszemu gronu. Fakt ten demaskuje pewną cechę naszej sfery odbioru głównie skupieni jesteśmy na sztuce polskiej a zorientowani przede wszystkim na sztukę europy zachodniej, podczas gdy jej wschodnia część poza drobnymi wyjątkami nie leży w polu naszych zainteresowań.

Marina Abramovic (Serbia), <em>Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny</em>, 1975, dokumentacja performansu.

Marina Abramovic (Serbia), Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny, 1975, dokumentacja performansu.

Cała ekspozycja wykoncypowana przez Bojanę Pejić i zaaranżowana przez Roberta Rumasa została podzielona na 3 części: Socjalistyczną ikonosferę, Negocjowanie przestrzeni osobistych, i Postkomunistyczne krajobrazy płciowe. Już same tytuły działów wskazują na historyczne ujęcie. Kuratorka zaproponowała nam,  pewną narrację, interpretację osadzoną mocno w dyskursie historii sztuki.

Ogrom zaprezentowanych prac, generujących zupełnie inne pola problemowe, dotyczące często odmiennych kontekstów polityczno-społecznych (w każdym z 24 krajów stosunek władzy do sztuki był zupełnie inny, przykładem może być odmiennie traktowana sztuka abstrakcyjna, zupełnie inaczej rozpatrywana w Jugosławii i na przykład Polsce) powoduje duże trudności w analizie samej wystawy. Stworzenie tak monumentalnego zbioru pociąga za sobą ryzyko spłycenia niektórych wątków, pominięcia ważnych prac, lub zbyt pochopne zaszufladkowanie ich do niewłaściwej kategorii.

Rewizja podjęta przez kuratorkę dotyczy nie tylko ról płciowych jako takich, skupia się także wokół możliwości artystycznej wypowiedzi, stosunku polityki państwowej do oficjalnej sztuki, a także do reinterpretacji obowiązujących, tradycyjnych, normatywów dotyczących gender.  Kolejne działy snują linearną opowieść traktującą o narzucanych rolach społecznych i płciowych przez władze państw byłego bloku sowieckiego i o stopniowo kształtującej się alternatywie, budzącej się świadomości społecznej i sukcesywnym wytyczaniu nowej ścieżki dla wolności wypowiedzi. W pierwszej części wystawy Socjalistycznej ikonosferze przytoczone zostają  cytaty z wizualnej propagandy, egzemplifikując sztampowe przedstawienia mocno osadzone w XIX-sto wiecznym realizmie, scenach rodzajowych, których bohaterkami i bohaterami są murarze, ceglarki, budowniczowie, tkaczki, piekarki, hutnicy. Praca fizyczna jest tu elementem jednoczącym w drodze do wspólnego celu jak i zrównującym pozycję kobiet i mężczyzn, przy czym znaczenie jakie odgrywają kobiety jest podwójne. Oprócz roli usytuowanej w porządku publicznym, kobiety pełnią rolę matki w porządku prywatnym. Obok tych sztandarowych obrazów pojawiają się prace o dwuznacznym charakterze krytycznie odnoszące się do modelowych postaw (Postaci Fangora i Ceglarki Kobzdeja). Całość zostaje opatrzona znaczenie późniejszym o kilka dekad komentarzem  odnoszącym się nie tylko do ról płciowych, ale poruszającym także pole problemowe dotyczące władzy i reżimu. Konfrontacja ta owocuje groteskową opozycją. Naiwne i tendencyjne, indoktrynujące obrazki zostają skutecznie rozbrojone poprzez błyskotliwe, posiadające wysoki poziom teoretyczny prace, które bezlitośnie rozprawiają się z optymistyczną i złudną wizją równego społeczeństwa.

Strony: 1 2 3 4

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Józef Hałas. Poszukiwania

Od 23 marca do 28 maja 2017 roku

Józef Hałas, „Przeciwstawienie O”, 1979 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IDEA HOMINI. Wystawa malarstwa Marcina Kowalika

Od 29 marca do 29 kwietnia 2017 roku

Marcin Kowalik, „Grosz czynszowy”, 2017, 130 x 220 cm, akryl na płótnie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Blue Republic. Made in Blue Republic

Od 17 marca do 4 maja 2017 roku

Blue Republic, „Made in Blue Republic”, widok ogólny wystawy, fot. Maciej Zaniewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Short Waves Festival 2017

Od 21 do 26 marca 2017 roku

„Więzi”, reż. Zofia Kowalewska – kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alina Belyagina. Body Building

Od 22 marca do 1 kwietnia 2017 roku

Alina Belyagina. Body Building, fot. Dymitry Pankov (źródło: materiały prasowe organizatora)

Prawie wszystko o Zwierzyńcu

Od 25 marca do 3 września 2017 roku

Z wystawy „Prawie wszystko o Zwierzyńcu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Piotr Michałowski (1800–1855). Malarstwo i rysunek

Od 18 marca do 21 maja 2017 roku

Piotr Michałowski, „Krakus na koniu”, fot. A.R. Skowroński  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jednoczesność zdarzeń

Wystawa wybranych prac laureatów i finalistów konkursu Artystyczna Podróż Hestii

Od 17 marca do 16 kwietnia 2017 roku

Olga Kowalska „Dom” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kolekcja sfragistyczna Friedricha Augusta Vossberga

Od 14 marca do 28 maja 2017 roku

Typariusz pieczęci sekretnej Olsztyna, 2 poł. XIV w. (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skrzywienie kręgosłupa

Wieczór dla osób z wadą postawy

11 marca 2017 roku

Ingrid Lausund, „Skrzywienie kręgosłupa”, reż. Natalia Sołtysik. Fot. BTW photographers Maziarz Rajter (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR