Wystawa Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie, 20 marca – 13 czerwca 2010 roku, kurator wystawy: Bojana Pejić

Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej to monumentalna wystawa, koncentrująca się na zganieniu płci kulturowej, tożsamości seksualnej i cielesności. W ostatnich latach mieliśmy okazję oglądać wiele wystaw skupiających się na binarności pojęć męskość-kobiecość, ujmujących sztukę w kontekście gender. Jednak Płeć? Sprawdzam! to wyjątkowe przedsięwzięcie i nie chodzi tylko o imponującą skalę i podjęcie odważnej, zarazem trudnej próby rewizji historii sztuki w kontekście ról płciowych, ale poruszenie problematyki genderowo-społecznej w państwach europy wschodniej i ujęcie płci przede wszystkim jako konstruktu politycznego. Tezę tę sygnalizuje już praca sygnująca wystawę Nie chcę tego Valdo Martek’a. Czerwony sierp, na którym rozciągnięte są figi to niemalże wizualny manifest polityczności płci, twierdzenia, na którym zasadza się cała wystawa. Zaprezentowana w warszawskiej Zachęcie ekspozycja już w samych liczbach przedstawia się imponująco; 15 sal, w których znalazło się  ponad 400 dzieł 130 artystów z 24 krajów byłego bloku sowieckiego. Znaczna większość twórców (może poza Mariną Abramowić i Senją Iveković) pozostawała dotąd zupełnie nieznana szerszemu gronu. Fakt ten demaskuje pewną cechę naszej sfery odbioru głównie skupieni jesteśmy na sztuce polskiej a zorientowani przede wszystkim na sztukę europy zachodniej, podczas gdy jej wschodnia część poza drobnymi wyjątkami nie leży w polu naszych zainteresowań.

Marina Abramovic (Serbia), <em>Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny</em>, 1975, dokumentacja performansu.

Marina Abramovic (Serbia), Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny, 1975, dokumentacja performansu.

Cała ekspozycja wykoncypowana przez Bojanę Pejić i zaaranżowana przez Roberta Rumasa została podzielona na 3 części: Socjalistyczną ikonosferę, Negocjowanie przestrzeni osobistych, i Postkomunistyczne krajobrazy płciowe. Już same tytuły działów wskazują na historyczne ujęcie. Kuratorka zaproponowała nam,  pewną narrację, interpretację osadzoną mocno w dyskursie historii sztuki.

Ogrom zaprezentowanych prac, generujących zupełnie inne pola problemowe, dotyczące często odmiennych kontekstów polityczno-społecznych (w każdym z 24 krajów stosunek władzy do sztuki był zupełnie inny, przykładem może być odmiennie traktowana sztuka abstrakcyjna, zupełnie inaczej rozpatrywana w Jugosławii i na przykład Polsce) powoduje duże trudności w analizie samej wystawy. Stworzenie tak monumentalnego zbioru pociąga za sobą ryzyko spłycenia niektórych wątków, pominięcia ważnych prac, lub zbyt pochopne zaszufladkowanie ich do niewłaściwej kategorii.

Rewizja podjęta przez kuratorkę dotyczy nie tylko ról płciowych jako takich, skupia się także wokół możliwości artystycznej wypowiedzi, stosunku polityki państwowej do oficjalnej sztuki, a także do reinterpretacji obowiązujących, tradycyjnych, normatywów dotyczących gender.  Kolejne działy snują linearną opowieść traktującą o narzucanych rolach społecznych i płciowych przez władze państw byłego bloku sowieckiego i o stopniowo kształtującej się alternatywie, budzącej się świadomości społecznej i sukcesywnym wytyczaniu nowej ścieżki dla wolności wypowiedzi. W pierwszej części wystawy Socjalistycznej ikonosferze przytoczone zostają  cytaty z wizualnej propagandy, egzemplifikując sztampowe przedstawienia mocno osadzone w XIX-sto wiecznym realizmie, scenach rodzajowych, których bohaterkami i bohaterami są murarze, ceglarki, budowniczowie, tkaczki, piekarki, hutnicy. Praca fizyczna jest tu elementem jednoczącym w drodze do wspólnego celu jak i zrównującym pozycję kobiet i mężczyzn, przy czym znaczenie jakie odgrywają kobiety jest podwójne. Oprócz roli usytuowanej w porządku publicznym, kobiety pełnią rolę matki w porządku prywatnym. Obok tych sztandarowych obrazów pojawiają się prace o dwuznacznym charakterze krytycznie odnoszące się do modelowych postaw (Postaci Fangora i Ceglarki Kobzdeja). Całość zostaje opatrzona znaczenie późniejszym o kilka dekad komentarzem  odnoszącym się nie tylko do ról płciowych, ale poruszającym także pole problemowe dotyczące władzy i reżimu. Konfrontacja ta owocuje groteskową opozycją. Naiwne i tendencyjne, indoktrynujące obrazki zostają skutecznie rozbrojone poprzez błyskotliwe, posiadające wysoki poziom teoretyczny prace, które bezlitośnie rozprawiają się z optymistyczną i złudną wizją równego społeczeństwa.

Strony: 1 2 3 4

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Kostium na przełomie wieków 1990 – 2015

Od 26 października 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

„Kostium na przełomie wieków 1990 - 2015”, Wydział Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918

26 października 2018 do 17 marca 2019

Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, fot. Tomasz Dąbrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ella Littwitz. I wody stały się piołunem

Od 26 października 2018 roku do 4 lutego 2019 roku

Ella Littwitz, „71 941”, 2018 geokrata, drewno, metal, 240 × 240 cm dzięki uprzejmości Harlan Levey Projects (materiały prasowe organizatora)

Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca w Tarnowie Scena Otwarta

Od 20 do 28 października 2018 roku

„Richard Alston Dance Company”, II Międzynarodowy Festiwal Teatru Tańca Scena Otwarta, Centrum Sztuki Mościce (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Znaki-Kody-Komunikaty

Od 19 października do 2 grudnia 2018 roku

Jerzy Krawczyk „Okno I” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mirosław Bałka 1/1/1/1/1

Od 20 października do 31 grudnia 2018 roku

Mirosław Bałka, „1/1/1/1/1”, Op Enheim we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

9. Festiwal Kamera Akcja

Od 18 do 21 października 2018 roku

„Dzika grusza” (źródło: materiały prasowe organizatora)

PiekłoNiebo

Od 21 września do 21 października 2018 roku

Oleksij Choroshko, film „Lost Angeles”, Galeria Sztuki w Legnicy (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Wiatr od morza. W sto lat później

Od 15 października do 11 listopada 2018 roku

Marcin Zawicki, „Smętek”, 2018, olej na płótnie, 100x100 cm, fot. © MNG (źródło: materiały prasowe organizatora)

Teserówka

Od 6 października do 9 listopada 2018 roku

Diana Lelonek, „Teserówka”, Dom Stanisława Teisseyre'a (źródło: materiały prasowe organizatorów)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR