Wystawa Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie, 20 marca – 13 czerwca 2010 roku, kurator wystawy: Bojana Pejić

Płeć? Sprawdzam! Kobiecość i męskość w sztuce Europy Wschodniej to monumentalna wystawa, koncentrująca się na zganieniu płci kulturowej, tożsamości seksualnej i cielesności. W ostatnich latach mieliśmy okazję oglądać wiele wystaw skupiających się na binarności pojęć męskość-kobiecość, ujmujących sztukę w kontekście gender. Jednak Płeć? Sprawdzam! to wyjątkowe przedsięwzięcie i nie chodzi tylko o imponującą skalę i podjęcie odważnej, zarazem trudnej próby rewizji historii sztuki w kontekście ról płciowych, ale poruszenie problematyki genderowo-społecznej w państwach europy wschodniej i ujęcie płci przede wszystkim jako konstruktu politycznego. Tezę tę sygnalizuje już praca sygnująca wystawę Nie chcę tego Valdo Martek’a. Czerwony sierp, na którym rozciągnięte są figi to niemalże wizualny manifest polityczności płci, twierdzenia, na którym zasadza się cała wystawa. Zaprezentowana w warszawskiej Zachęcie ekspozycja już w samych liczbach przedstawia się imponująco; 15 sal, w których znalazło się  ponad 400 dzieł 130 artystów z 24 krajów byłego bloku sowieckiego. Znaczna większość twórców (może poza Mariną Abramowić i Senją Iveković) pozostawała dotąd zupełnie nieznana szerszemu gronu. Fakt ten demaskuje pewną cechę naszej sfery odbioru głównie skupieni jesteśmy na sztuce polskiej a zorientowani przede wszystkim na sztukę europy zachodniej, podczas gdy jej wschodnia część poza drobnymi wyjątkami nie leży w polu naszych zainteresowań.

Marina Abramovic (Serbia), <em>Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny</em>, 1975, dokumentacja performansu.

Marina Abramovic (Serbia), Sztuka misi być piękna/Artysta musi być piękny, 1975, dokumentacja performansu.

Cała ekspozycja wykoncypowana przez Bojanę Pejić i zaaranżowana przez Roberta Rumasa została podzielona na 3 części: Socjalistyczną ikonosferę, Negocjowanie przestrzeni osobistych, i Postkomunistyczne krajobrazy płciowe. Już same tytuły działów wskazują na historyczne ujęcie. Kuratorka zaproponowała nam,  pewną narrację, interpretację osadzoną mocno w dyskursie historii sztuki.

Ogrom zaprezentowanych prac, generujących zupełnie inne pola problemowe, dotyczące często odmiennych kontekstów polityczno-społecznych (w każdym z 24 krajów stosunek władzy do sztuki był zupełnie inny, przykładem może być odmiennie traktowana sztuka abstrakcyjna, zupełnie inaczej rozpatrywana w Jugosławii i na przykład Polsce) powoduje duże trudności w analizie samej wystawy. Stworzenie tak monumentalnego zbioru pociąga za sobą ryzyko spłycenia niektórych wątków, pominięcia ważnych prac, lub zbyt pochopne zaszufladkowanie ich do niewłaściwej kategorii.

Rewizja podjęta przez kuratorkę dotyczy nie tylko ról płciowych jako takich, skupia się także wokół możliwości artystycznej wypowiedzi, stosunku polityki państwowej do oficjalnej sztuki, a także do reinterpretacji obowiązujących, tradycyjnych, normatywów dotyczących gender.  Kolejne działy snują linearną opowieść traktującą o narzucanych rolach społecznych i płciowych przez władze państw byłego bloku sowieckiego i o stopniowo kształtującej się alternatywie, budzącej się świadomości społecznej i sukcesywnym wytyczaniu nowej ścieżki dla wolności wypowiedzi. W pierwszej części wystawy Socjalistycznej ikonosferze przytoczone zostają  cytaty z wizualnej propagandy, egzemplifikując sztampowe przedstawienia mocno osadzone w XIX-sto wiecznym realizmie, scenach rodzajowych, których bohaterkami i bohaterami są murarze, ceglarki, budowniczowie, tkaczki, piekarki, hutnicy. Praca fizyczna jest tu elementem jednoczącym w drodze do wspólnego celu jak i zrównującym pozycję kobiet i mężczyzn, przy czym znaczenie jakie odgrywają kobiety jest podwójne. Oprócz roli usytuowanej w porządku publicznym, kobiety pełnią rolę matki w porządku prywatnym. Obok tych sztandarowych obrazów pojawiają się prace o dwuznacznym charakterze krytycznie odnoszące się do modelowych postaw (Postaci Fangora i Ceglarki Kobzdeja). Całość zostaje opatrzona znaczenie późniejszym o kilka dekad komentarzem  odnoszącym się nie tylko do ról płciowych, ale poruszającym także pole problemowe dotyczące władzy i reżimu. Konfrontacja ta owocuje groteskową opozycją. Naiwne i tendencyjne, indoktrynujące obrazki zostają skutecznie rozbrojone poprzez błyskotliwe, posiadające wysoki poziom teoretyczny prace, które bezlitośnie rozprawiają się z optymistyczną i złudną wizją równego społeczeństwa.

Strony: 1 2 3 4

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Amir Yatziv, Guy Slabbinck. Standby Painter

Od 23 lutego do 21 maja 2018 roku

Amir Yatziv, Guy Slabbinck, „Standby Painter” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Magdalena Łazarczyk. Ziemia niczyja

Od 23 lutego do 18 marca 2018 roku

Magdalena Łazarczyk, „Ziemia niczyja”, stopklatka, 2018 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Paderewski

Od 17 lutego do 20 maja 2018 roku

Leon Kaufmann (Kamir) (1872–1933), „Zebranie członków Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, w Vevey w Szwajcarii”, po 1916, pastel, papier na płótnie, 114 x 180 cm, fot. Krzysztof Wilczyński, Muzeum Narodowe w Warszawie (źródło: materiały prasowe)

Dyplom 2017

Od 16 lutego do 11 marca 2018 roku

Natalia Krajewska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Leder. Sztuczna obecność

Od 14 lutego do 25 marca 2018 roku

Wojciech Leder, „Sztuczna obecność” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Assaf Gruber. Pogłoska

Od 16 lutego do 13 maja 2018 roku

Assaf Gruber „Ewidentne rzeczy”, 2018, kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Strategie niewidzialności

Od 9 lutego do 24 marca 2018 roku

Amy Suo Wu, „Greetings from the Invisible Borderlands” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Katarzyna Ramocka. Nie żałuję, że wcześniej nas nie było

Od 9 lutego do 9 kwietnia 2018 roku

Katarzyna Ramocka, „Nie żałuję, że wcześniej nas nie było” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bettina Bereś. Moja mama urodziła się w Poznaniu

Od 9 lutego do 4 marca 2018 roku

Bettina Bereś (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wystawa Finalistów Konkursu o Nagrodę Artystyczną Siemensa 2017

Od 5 do 12 lutego 2018 roku

Wystawa Finalistów Konkursu o Nagrodę Artystyczną Siemensa, fot. Agnieszka Aleksiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR