Moje kino, narracja filmowa ma charakter wizualny. Jej punktem wyjścia jest zawsze literatura. Operowanie czasem. Skróty czasowe. Skoki w czasie. Jego boczne odnogi i różne warstwy. Domeną malarstwa jest przestrzeń, domeną literatury i filmu – czas. Igraszki z czasem uruchamiają wyobraźnię filmowego odbiorcy.

Kadr z filmu „Rękopis znaleziony w Saragossie”, rok: 1964

Kadr z filmu „Rękopis znaleziony w Saragossie”, rok: 1964

W tym roku upływa 85. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci Wojciecha Jerzego Hasa – moim zdaniem, najwybitniejszego polskiego reżysera. Nie Wajda, nie Kieślowski, lecz właśnie Has zdaje mi się jedynym rodzimym twórcą, któremu w pełni udało się w kinie tchnąć ducha w materię, okiełznać i przekroczyć wybrane medium, ucieleśnić najbardziej szalone i subiektywne wizje. Który – podobnie jak Tarkowski, Fellini, Bergman – był w stanie nie tylko w pełni wyrazić siebie, lecz także pozostawić po sobie dzieła do dziś nie do końca zrozumiane, inspirujące, żywe, cudowne. Który wymknął się postulatom „szkoły polskiej”, ominął „kino moralnego niepokoju”, by obrazować prawdziwie uniwersalne historie i dylematy. Z rocznicowej okazji wydane zostały cztery książki i jeden album o reżyserze, odbędzie się też niemal kompletna retrospektywa jego filmów na 10. MFF Era Nowe Horyzonty (22.07-01.08, Wrocław, www.enh.pl). Tamże również odbędzie się przegląd nakręconych pod jego opieką etiud i fabuł, wreszcie – premierowa instalacja słynnych animatorów braci Quay, obszerna wystawa dokumentów oraz spotkania z rodziną Hasa, współpracownikami, aktorami, ekspertami.

Wojciech Jerzy Has urodził się w 1925 roku w Krakowie, gdzie w czasach wojny uczył się w szkole handlowej oraz studiował malarstwo; potem ukończył Kurs Przysposobienia Filmowego. Pierwsze krótkie metraże realizował dla WFD w Warszawie i WFO w Łodzi; po dekadzie działalności debiutował Pętlą (1957), po której nastąpiło pięć kolejnych adaptacji współczesnej prozy polskiej, niemal rok w rok. W 1965 ukończył Rękopis znaleziony w Saragossie, jedną z największych polskich produkcji i jeden z nielicznych naszych filmów, które doczekały się miana filmu „kultowego” na całym świecie. Rok 1973 przyniósł kolejną kulminację w postaci wielokrotnie nagradzanego Sanatorium pod klepsydrą. Nie chcąc iść na kompromisy, kolejną dekadę Has milczał i nauczał na łódzkiej Filmówce. Dopiero w latach 80. zrealizował serię czterech filmów. Po roku 90. nie był w stanie zdobyć środków finansowych na realizacje swoich wizji, poświęcił się znów pracy pedagogicznej, pełniąc funkcje kolejno dziekana, a potem rektora PWSFTViT, jak i dyrektora działającego przy niej studia Indeks. W ostatnich latach życia dostawał nagrody za całokształt i doktoraty honoris causa, jednak zmarł niemal niezauważenie w 2000 roku.

Strony: 1 2 3 4 5

Artykuł ukazał się w Miesięczniku ODRA

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Kostium na przełomie wieków 1990 – 2015

Od 26 października 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

„Kostium na przełomie wieków 1990 - 2015”, Wydział Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918

26 października 2018 do 17 marca 2019

Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, fot. Tomasz Dąbrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ella Littwitz. I wody stały się piołunem

Od 26 października 2018 roku do 4 lutego 2019 roku

Ella Littwitz, „71 941”, 2018 geokrata, drewno, metal, 240 × 240 cm dzięki uprzejmości Harlan Levey Projects (materiały prasowe organizatora)

Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca w Tarnowie Scena Otwarta

Od 20 do 28 października 2018 roku

„Richard Alston Dance Company”, II Międzynarodowy Festiwal Teatru Tańca Scena Otwarta, Centrum Sztuki Mościce (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Znaki-Kody-Komunikaty

Od 19 października do 2 grudnia 2018 roku

Jerzy Krawczyk „Okno I” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mirosław Bałka 1/1/1/1/1

Od 20 października do 31 grudnia 2018 roku

Mirosław Bałka, „1/1/1/1/1”, Op Enheim we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

9. Festiwal Kamera Akcja

Od 18 do 21 października 2018 roku

„Dzika grusza” (źródło: materiały prasowe organizatora)

PiekłoNiebo

Od 21 września do 21 października 2018 roku

Oleksij Choroshko, film „Lost Angeles”, Galeria Sztuki w Legnicy (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Wiatr od morza. W sto lat później

Od 15 października do 11 listopada 2018 roku

Marcin Zawicki, „Smętek”, 2018, olej na płótnie, 100x100 cm, fot. © MNG (źródło: materiały prasowe organizatora)

Teserówka

Od 6 października do 9 listopada 2018 roku

Diana Lelonek, „Teserówka”, Dom Stanisława Teisseyre'a (źródło: materiały prasowe organizatorów)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR