André Sier, Ape-X, Galeria NT w Łodzi, 18 czerwca 2010 – 30 lipca 2010, kurator: Michał Brzeziński

Wystawa APE-X André Siera zorganizowana w łódzkiej galerii NT jest  niezwykle rzadką w Polsce udaną próbą przedstawienia sztuki najnowszej technologii interaktywnej (podkreślenia wymaga tu słowo „sztuka”). W ostatnim czasie na TV Kultura obejrzałem filmy prezentujące pracowanie multimedialne ASP w Gdańsku i w Katowicach. To, co zobaczyłem, włącznie z wypowiedziami  pedagogów, sytuuje ten rodzaj sztuki w Polsce na zupełnie  innym poziomie niż wystawa oglądana w Łodzi. Zajęcia studentów polskich polegają najczęściej na tworzeniu trochę anachronicznych dzisiaj, trójwymiarowych obiektów/rzeźb, filmów animowanych, wykorzystania performance czy analiz fotomedialnych rodem z Warsztatu Formy Filmowej. Słowem tego rodzaju twórczość, najczęściej nijaka w swym przesłaniu, sytuuje się  na rozumieniu intermedialności z lat 50.-70. XX wieku i nie ma nic wspólnego z najnowszą  „sztuką  technologiczną”, w tym interaktywną i komputerową.

Wystawa prac André Siera pt.: Ape-x w Galerii NT

Wystawa prac André Siera pt.: Ape-x w Galerii NT

Co można było zobaczyć na wystawie w Łodzi i na czym polega problem najnowszej twórczości technologicznej? Przypomnieć należy, że z twórczością  nowych mediów mamy do czynienia przynajmniej od czasów Bauhausu, a zdecydowanie najważniejsze zadanie w tym zakresie spełnił  konstruktywizm rosyjski. Powstało wiele projektów prezentujących stan konceptualnego tworzenia, niemożliwych wówczas do zrealizowania. Program dla ich rozwoju przedstawiał konsekwentnie Laszlo Moholy-Nagy (książka New Vision ).

Właśnie konstruowanie na nowo świata z określonym informatycznie początkiem ma w twórczości Siera bardzo realny i pozbawiony utopii wymiar, który artysta czasami umiejętnie przesuwa w sferę ironii. Należy jednak zaznaczyć, że wielu filozofów, w tym Martin Heidegger, przestrzegało przed związkiem sztuki i technologii w okresie międzywojennym. Czy mieli rację  pisząc o jej dehumanizacji (José Ortega y Gasset)? Wydaje się, że w swoim czasie tak, gdyż wówczas sztuka wyrażała się jeszcze w dyskursie malarstw, które poszukiwało nowego modułu świata za pomocą najstarszej techniki artystycznej, w czym tkwiła sprzeczność, nie zaś w fotografii czy filmie eksperymentalnym. „Nowa wizja” wymagała nowych narzędzi, które także ewoluowały w swym znaczeniu i rozwoju informatycznym, rozwijając swą sztuczną oczywiście inteligencję, z czym mamy czasami do czynienia w sztuce interaktywnej. Obecnie tacy artyści jak Sier potwierdzają, że problem i elementy malarstwa, np. action-painting, zagadnienia peformance i przede wszystkim interaktywności z wykorzystaniem dźwięku i sensorów światła, przenoszą nas na inny, nowy poziom myślenia i tworzenia. Widz, a raczej odbiorca, który coś „bierze” i „oddaje”, sam w relacji do urządzeń technicznych tworzy lub się bawi, jak ma to miejsce w najmniej interesującej pracy Space Race #1, #2, #3, której idea polega na dostarczaniu statkowi kosmicznemu zielonego paliwa, od którego zależy nasz dalszy udział w grze. To rodzaj twórczości dla osób wychowanych na grach komputerowych, ale wątpię, aby taki wybór kreacji miał głębszy sens1.

Strony: 1 2 3

1Interpretacja J. Silvério, Przypisy do twórczości André Siera. Metafora stworzenia świata, w: André Sier. APE-X, galera NT, Łódź 2010, że ta realizacja odnosi się do Zamku Franza Kafki nie wytrzymuje jednak krytyki, gdyż na zasadzie labiryntu i próby wyjścia zbudowana jest nieskończona ilość gier komputerowych.

2Informacja na podstawie katalogu z tekstem J. Silvério ,, op. Cit. s. 12.

3Jedna z tez L. Manovicha wyrażona w Języku nowych mediów, tł. P. Cypryański, Warszawa 20006, brzmi, jak pisał autor „[…] nie zakładam, że konwencje, elementy i formy nowych mediów są unikalne, nie twierdzę też, że przydatne będzie badanie ich w izolacji. Wprost przeciwni, próbuję umieścić nowe media w kontekście innych sfer kultury, zarówno historycznych, jak i współczesnych…[…], s. 72.

4Zwracałem na to uwagę przy okazji WRO w tekście O czym zapomniano w historii polskiego wideo (1983-2006), „Arteon”,2007 nr 5, gdyż moim zdaniem niewiele wynikło dla refleksji o obrazie wideo z największego polskiego festiwalu „sztuk medialnych”.

5Ważne modernistyczne teorie zaczynają się od refleksji Waltera Benjamina a nowy dyskurs rozwija się od lat 60. do chwili obecnej w pismach: André Bazina, Edgara Morina, R. Barthes’sa, Susan Sontag, Villema Flussera, Johna Bergera, Johna Tagga, Jeana Baudrillarda,, Hansa Beltinga. Powstał niejednorodny obraz teoretyczny akcentujący przeczucie śmierci i jej oswajanie („balsamowanie czasu”), tworzący własną historię fotografii (Naomi Rosenblum), bądź włączanie jej do historii sztuki najnowszej (O. Stelzer, U. Czartoryska), lub, co wydaje się dziś najbardziej adekwatne, do historii obrazu według nowej antropologii obrazu (Belting), gdy sztuka interaktywna także znajdzie swe miejsce w tak interpretowanej a następnie pisanej historii o czym świadczy książka L. Manovicha, Język nowych mediów, (2006), próbująca m.in.. przedstawić sztukę cyberprzestrzeni jako naturalną kontynuacją twórczości rozwijanej od okresu renesansu.

6J. Silvério, op. Cit., s. 10.

KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, członek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje się w historii sztuki XX wieku, zwłaszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje się przede wszystkim fotografią i filmem eksperymentalnym. Autor kilku książek z zakresu fotografii. Pisał dla wielu pism artystycznych, obecnie dla „O.pl” i „Formatu”. Przewodniczący jury konkursu Cyberfoto w Częstochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierował działem Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w Łodzi. Kurator wystaw. W latach 2007-2017 roku związany z Galerią Wozownia w Toruniu. Wykładał na ASP w Poznaniu, Łodzi i Gdańsku, obecnie na WSSiP w Łodzi. Prowadzi blog: http://jureckifoto.blogspot.com/.

1 komentarz do artykułu “Filozofia processingu”

  1. Ewa

    Trzeba mieć pieniądze na realizacje takich prac. Dla studenta i artysty to tylko marzenie.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń