W feministycznej perspektywie książki Glamour: Women, History, Feminism1 napisanej przez Carol Dyhouse, pojęcie glamour rozświetlone jest m.in. jako składnik kobiecości, należący do sfery realizacji władzy, wykraczającej poza męskie fantazje na temat kobiecego wyglądu. Z kolei bestseller The Beauty Myth – How Images of Beauty Are Used Against Women2 autorstwa Naomi Wolf rozpoczyna się znanym cytatem z Wirginii Wolf „It is far more difficult to murder a phantom than a reality”. Chciałabym jednak skupić się na tym, że ta władza uroku nie należy tylko do kobiet, ale i mężczyzn, i innych bytów. Jest władzą, ale najpierw kategorią estetyczną, jak mało która, podszytą śmiercią.

Festiwal inSpiracje, fot. Bogusz Borkowski

Festiwal inSpiracje, fot. Bogusz Borkowski

6. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Wizualnej inSPIRACJE (od 18 do 21 marca 2010) odbył się pod auspicjami pojęcia glamour. W Szczecinie (plus klasyka gatunku: berlińska wystawa niemieckiego fotografa Helmuta Newtona Sumo, której tytuł odsyła do przedsięwzięcia fotograficznego, gigantycznego albumu z fotografiami ze świata mody, obchodzącego swe dziesięciolecie) pokazane zostały indywidualne i zbiorowe projekty, mające przybliżyć to pojęcie poprzez eksplorowanie związków sztuki, mody, fotografii i dizajnu, najogólniej rzecz ujmując. Daleka od kierowania się definicjami książkowymi, lecz zasugerowana transgresyjnym pierwiastkiem tkwiącym w glamour, przyznam, że po wybrzmieniu patronującego festiwalowi hasła, oczekiwałam wydarzenia, które zapraszałoby szczególny estetyczny nadmiar w kreowaniu rzeczywistości, spektakularnie folgowałoby sobie po to, aby je podziwiać z przymrużeniem oka i jednocześnie śmiertelnie serio. Na inSpiracje przybyłam zatem z wachlarzem własnych wyobrażeń o glamour, w których mieści się zarówno przepych jak i kamp – ale nie tylko – w związku z czym za ich otwarcie uznałam moment pojawienia się w różowej scenerii jednego z pawilonów na Wałach Chrobrego pary hermafrodytycznych bliźniąt z przyszłości, berlińskiego duetu Eva&Adele.

Gwiazdy wkroczyły na festiwal prosto z maszyny czasu, którą podróżują również po ziemi, w blasku fleszy, odziane w pink-kostiumy własnego kroju, z charakterystycznym logo dwóch nierozłącznych łysych główek ujętych w formę serca. Następnie, wdrażając ideę Lebenskunstwerk w każdy fragment życia, duet udał się oglądać własne prace z cyklu Mediaplatic (1989-2000). Złożyły się na nie okładki magazynów, ukazujące zjawiskową parę spoza granic płci tak, jak postrzegają ją oczy mediów. Roztaczając aurę ekscentrycznej bajkowości, wcielając wizję utopijnej tolerancji, pozowali na tle własnych, zgodnych wizerunków – czegoś na skrzyżowaniu podstarzałego kosmity z progeryjnym dzieckiem. Urzeczywistnieniem siebie rzucili wyzwanie ramom sztuki, nadając jej efemeryczny posmak przyszłości, ponieważ – jak twierdzą – ich istnienie dzięki mediom jest krótkotrwałe i w każdej chwili mogą zniknąć. „Dzisiaj jesteśmy, jutro nas może nie być”.

Tak się złożyło, że oni dla mnie wyznaczyli pewną skalę (czy raczej stężenie glamour w glamour), która wydała przygotowaną przez organizatorów nieco chaotyczną miksturę na pastwę możliwie osobistej refleksji. Przekazanie amplitudy glamour indywidualnej intuicji zbiegło się zresztą z inicjalnym na polskim gruncie charakterem imprezy o takim temacie. Bynajmniej nie chodziło mi o spłaszczoną wersję glamour. Zdana na żywioł złaknienia oblicz tej jakości, po konfrontacji z wieloma pracami doszłam do wniosku, że najbardziej odpowiada mi, gdy prowokuje ona paradoks, a mianowicie gdy utrzymuje widza w stanie przyjemności, tj. za jej sprawą uśmierzone zostają wszelkie okoliczności, które mogłyby uziemiać, a jednocześnie, w przebłysku spełnionej fantazji, wzbogaca wyobraźnię o quasi-namacalną jakość możliwą do osiągnięcia w pewnych warunkach otwartości na nowe. Owo osiąganie wiązałoby się w tym przypadku również z grą konceptami i materiałami, coraz mniej należącymi do przedmieść estetyki, a jednak nigdy nie docierającymi do jej centrum. Będę się upierać przy tak enigmatycznej i niepopularnej, roboczej definicji.

Strony: 1 2 3

1Carol Dyhouse, Glamour: Women, History, Feminism, Zed Books, 2010.

2Naomi Wolf, The Beauty Myth - How Images of Beauty Are Used Against Women, Harper Perrenial 1991.

3Z katalogu wystawy.

Ewelina Jarosz, (ur. 1984 r.) historyczka sztuki, krytyczka artystyczna, pisarka i kuratorka. Przygotowuje doktorat na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, poświęcony problematyce związków sztuki i czasu na przykładach nowoczesnego malarstwa amerykańskiego. W wolnych chwilach kameralna performerka.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń