O cyborgu, jako połączeniu człowieka z maszyną, od dziesiątków lat napisano już wiele. Współczesna medycyna stanowi jakby rzeczywisty przykład tej symbiozy. W każdym razie w powieściach science-fiction czy w filmie problem ten został rozstrzygnięty bez najmniejszych wahań. Przyszłość rysuje się tam w sposób jednoznaczny.

Chciałbym natomiast zwrócić uwagę na inny aspekt. Otóż, chcąc nie chcąc, uświadamiając sobie lub nie, dla własnej wygody stajemy się cyborgami intelektualnymi, bez potrzeby realnych implantów realizujemy to w przestrzeni mentalnej.

Wyższość człowieka-maszyny nad homo-sapiens w sprawności fizycznej i długotrwałości życia jest „faktem” niemal sprawdzonym. Cena, jaką za to zapłacimy, zaczyna się już uwidaczniać od pewnego czasu.

Człowiek jest autonomiczny, co oznacza, że w swoim myśleniu i działaniu kieruje się swoim prawem (mimo że często narzuconym – ale może się przeciwstawić). Cyborg intelektualny jest zależny, prawa jego rozumowania pochodzą z zewnątrz, jest wspierany lub sterowany przez „innych”, w różnych dziedzinach, w tym głównie przez propagandę i reklamę. Bez konieczności chirurgicznych zabiegów, jesteśmy spleceni z różnymi maszynami lub ich końcówkami. Weźmy np. telefon komórkowy. Nowe generacje nie mogą żyć bez niego. Są całkowicie zależne od technologii, nie mogą funkcjonować bez bycia częścią zbiorowej cyberprzestrzeni. Znamy doskonale panikę, gdy zapomnimy go zabrać, albo, co nie daj Boże, zgubimy. Świat zatrzymuje się i staje się płaski, czterowymiarowość znika, nie da się żyć. To samo dotyczy Internetu – gdy coś się popsuje, odetną (niezapłacone) połączenie lub elektryczność – zaczynamy dusić się w czterech ścianach, zamknięto nam okno na świat. To samo dotyczy walkmanów, różnego rodzaju odtwarzaczy, GPS-ów itp. Z jakąż ochotą (oczywiście pod warunkiem, że za darmo :) całe pokolenia pozwoliłyby sobie wszczepić to do ciała, byleby się już z nimi nie rozstawać. Oczywiście wiemy a jeżeli nie, to się domyślamy, że doświadczenia już trwają! Niedługo pod pozorem usprawnienia i ujednolicenia wielu życiowych operacji, połączy się w jedno wszystkie „karty”: bankowa, tożsamości, tramwaju czy metra, telefonu, zdrowia, członkowska… A nieco później wszczepi się pod skórę. I będziemy szczęśliwi gdyż tak ma być. Nie wspominam już o telewizji, która będąc obecna w tle naszego codziennego życia, od lat zastąpiła odbiór dialektyczny na korzyść stymulowania postaw w zależności od narzucanych trendów. Napisano i pisze się ciągle setki tekstów na ten temat.

W całej tej przestrzeni toczy się od dawna podskórna walka. Walka o wolność intelektualną, walka między jednostką a przysłowiowym Wielkim Bratem. Korporacje i zależne od nich rządy usiłują dla korzyści finansowych i politycznych zawładnąć mózgami. W świecie gdzie społeczeństwa zastąpiono systemami a psychologię: komunikacją i zarządzaniem stresem, nieunikniona technologizacja życia jest obszarem zmagań, fundamentalnych dla kierunku rozwoju ludzkości.

Nowe technologie zmieniają naszą wrażliwość, zmieniają tym samym kulturę życia zależną od szybkości ich asymilowania. Pozwala to mniejszości, która zawładnęła kanałami połączeń i przekazów dystrybuować wiedzę lub jej interpretacje dla swoich celów. Odbywa się to między innymi przez coraz to nowe systemy software i maszyny je wdrażające, którymi, chcąc nie chcąc, musimy się posługiwać, aby nadążyć za otoczeniem, od którego jesteśmy z kolei zależni. Kółko się zamyka.

Ale czy zamyka się również inna, alternatywna przyszłość? Nie myślę oczywiście o „nośnych” filozofiach rodem z bliskiego i dalekiego wschodu, religiach i innych scjentologiach, które są sektami z przeciwnego bieguna, usiłującymi również zawładnąć naszym rozumem i „duszą”.

Od początku powstania Internetu, który jest najobszerniejszym polem walki cyberkultury, pojawiają się różnego rodzaju opinie na ten temat. Jedną z najważniejszych jest głos pioniera rzeczywistości wirtualnej, Jarona Laniera, który już od lat przestrzega przed krótkowzroczną pychą podlegania technologicznej łatwości, która może doprowadzić do masowego samoubezwłasnowolnienia. Jest to teoria o tyle cenna, że nie narzuca jednoznacznych operacyjnych rozwiązań, ale daje podstawy orientacyjne do szukania dróg bez negowania istoty rozwoju technologicznego.

Nadzieję może budzić fakt, że natura obecnych technologii nie pozwala z samej swojej istoty utrzymywać „mocodawców” w stanie solidnego trwania. Ostatnie kilkadziesiąt lat pokazały z jaką szybkością rosną i zawalają się monopole imperiów technologicznych np. IBM czy pewnie wkrótce Microsoft. Z drugiej strony unifikacja narzędzi a raczej ich systemów eksploatacji, uzależnia masowego odbiorcę od sterowanej konsumpcji. Wyjściem może być nieustanna zmiana, fragmentacja, wielokulturowość, akcje i struktury na lokalną skalę, stosowanie dialektyki jako formy.

Myślę, że jednym z obecnie możliwych rozwiązań w obronie alternatywnego świata, jest używanie „ich” narzędzi z „naszą” świadomością. Intelektualni cybordzy, żyjemy w przestrzeni mentalnej, zależnej od wymiaru naszego rozumowania, które jest zdominowane percepcją i impulsami pochodzącymi prawie całkowicie z zewnątrz.

Zapytasz Czytelniku czy to ma coś wspólnego ze sztuką? Oficjalnie nic, ale to zależy tylko od Ciebie.

1 komentarz do artykułu “Cyborg intelektualny”

  1. Grzegorz

    Mam przed sobą w gazecie przedstawiony taki oto scenariusz (związany ze słoneczną burzą, która to ponoć tam grasuje): Po wybuchu na słońcu w przestrzeń wylatują miliardy ton plazmy, impuls uszkadza transformatory do przesyłu prądu, bez prądu stają kopalnie, szyby naftowe, kopalnie a bez paliw transport, przemysł i rolnictwo. Satelity szlag trafia, zero komunikacji; nie działa TV, radio, telefony. Robi się cholernie zimno. Brakuje wody. Kanalizacja zawodzi (no bo pompy!) Nastaje chaos. Masy przemieszczają się w poszukiwaniu żywności. Wycinanie lasów, grabieże. Jedzenie i opał stają się główną walutą wymienną. Giełdy padają. I dalej wizja zapowiada śmierć Internetu. Silne pole elektromagnetyczne może uszkodzić dyski i mikroprocesory.

    Dość przerażająca wizja, jak sądzę… W podsumowaniu czytamy: Tylko prymitywne społeczności koczownicze i rolnicze nie odczują żadnej różnicy…

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Kostium na przełomie wieków 1990 – 2015

Od 26 października 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

„Kostium na przełomie wieków 1990 - 2015”, Wydział Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918

26 października 2018 do 17 marca 2019

Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, fot. Tomasz Dąbrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ella Littwitz. I wody stały się piołunem

Od 26 października 2018 roku do 4 lutego 2019 roku

Ella Littwitz, „71 941”, 2018 geokrata, drewno, metal, 240 × 240 cm dzięki uprzejmości Harlan Levey Projects (materiały prasowe organizatora)

Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca w Tarnowie Scena Otwarta

Od 20 do 28 października 2018 roku

„Richard Alston Dance Company”, II Międzynarodowy Festiwal Teatru Tańca Scena Otwarta, Centrum Sztuki Mościce (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Znaki-Kody-Komunikaty

Od 19 października do 2 grudnia 2018 roku

Jerzy Krawczyk „Okno I” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mirosław Bałka 1/1/1/1/1

Od 20 października do 31 grudnia 2018 roku

Mirosław Bałka, „1/1/1/1/1”, Op Enheim we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

9. Festiwal Kamera Akcja

Od 18 do 21 października 2018 roku

„Dzika grusza” (źródło: materiały prasowe organizatora)

PiekłoNiebo

Od 21 września do 21 października 2018 roku

Oleksij Choroshko, film „Lost Angeles”, Galeria Sztuki w Legnicy (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Wiatr od morza. W sto lat później

Od 15 października do 11 listopada 2018 roku

Marcin Zawicki, „Smętek”, 2018, olej na płótnie, 100x100 cm, fot. © MNG (źródło: materiały prasowe organizatora)

Teserówka

Od 6 października do 9 listopada 2018 roku

Diana Lelonek, „Teserówka”, Dom Stanisława Teisseyre'a (źródło: materiały prasowe organizatorów)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR