Robert B. Lisek, Crash 2.010 września - 18 października 2010 r., kurator: Michał Brzeziński, Galeria NT/Imaginarium w Łodzi, Łódzki Dom Kultury ul. R. Traugutta 18, 90-113 Łódź

Działania artystyczne związane z tematami zagrożenia, ataków terrorystycznych, bezpieczeństwa czy nagonki medialnej w związku z aktualnymi wydarzeniami są nieustannie popularnymi obszarami wypowiedzi artystycznej. W dalszym ciągu zmianie nie ulega również wykreowana w 1973 roku myśl Piera Paolo Pasoliniego dotycząca massmediów będących według niego „bezpośrednim przejawem ducha władzy. Nowej, współczesnej władzy faszystowskiej, potrafiącej na swoją korzyść używać środków komunikacji i informacji, które stają się coraz bardziej wyrafinowane poprzez to, że działają nie tylko jako przekaźnik, ale także jako centrum tworzenia różnego rodzaju przekazu”. 1 Wydaje się więc, że zagadnienia te również w kontekście katastrofy smoleńskiej są aktualne i w sposób szczególnie bliski dotykają naszego społeczeństwa, co stanowi punkt wyjścia dla nowego projektu wrocławskiego artysty Roberta B. Liska Crash 2.0, w którym  zajmuje się „problemem bezpieczeństwa i bada katastrofę […] jako czynnik kulturotwórczy, czynnik powodujący kryzys polityczny i zmiany w istniejącym układzie. […] Stawia pytania dotyczące władzy politycznej i dyskusji, która koncentruje się na kluczowych punktach zbiorowego doświadczenia związanego z katastrofą”.2

Robert B. Lisek, Data Death Engine, 2010, fot. Kama Wróbel

Robert B. Lisek, Data Death Engine, 2010, fot. Kama Wróbel

Postawa artystyczna jaką prezentuje Robert B. Lisek w dalszym ciągu należy jeszcze do mało popularnego w Polsce nurtu działań medialnych łączących strategie m.in. konceptualizmu, hacktywizmu i sztuki sieci. Stosując działania programistyczne inspirowane Institute of Applied Autonomy i Critical Art Ensemble artysta sięga również po bioinżynierię i biologię molekularną, czego wyrazem był m.in. zaprezentowany w 2008 roku projekt Das Gespenst/Widmo w Galeri Leto. Postać Liska związana jest również z założonym przez niego Fundamental Research Lab, a także grupami Laboratorium oraz Sympozjum Sztuki ACCESS.

Zgromadzone na wystawie Crash 2.0 prace w dużym stopniu różnią się pod względem formalnym, stanowiąc jednak jednorodną pod względem tematycznym całość. Do przestrzeni ekspozycyjnej wprowadzają nas dwie flankujące wejście ścianki zaopatrzone w logo Fundamental Research Lab z jednej strony oraz  Security Secrecy Hoax Spectacle – do złudzenia przypominające logo GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Główny Zarząd Wywiadowczy) – z drugiej. Tuż za nimi, po lewej stronie, usytuowana została jednokanałowa projekcja Who is free to choose? Who is beyond the law? (2009), która zbudowana została z losowo wyświetlających się fotografii utrzymanych w estetyce xero/punk. Tematyka dynamicznie zmieniających się obrazów związana jest przede wszystkim z szeroko pojętą krytyką aparatu państwowego i tym samym oficjalnych instytucji odpowiedzialnych za utrzymanie władzy i ładu społecznego. Bez wątpienia więc jest to praca zaangażowana w problemy polityczno-społeczne, co de facto jest swoistym łącznikiem pomiędzy większością zgromadzonych na wystawie realizacji, z których szczególnie ważną jest tytułowa instalacja sieciowa Crash 2.0. worm (2010).

Robert B. Lisek, Transfer Exercise 3, 2010, fot. Michał Brzeziński

Robert B. Lisek, Transfer Exercise 3, 2010, fot. Michał Brzeziński

W pracy tej zastosowana została strategia działań hacktywistycznych3, w myśl której stworzone przez artystę oprogramowanie – w tym wypadku tzw. robak internetowy – samorozprzestrzeniając się, infekuje sieć w taki sposób, by pozyskać pożądane informacje, dane czy po prostu zamierzony przez twórcę cel. W przypadku Crash 2.0 worm celem tym jest skanowanie napotkanych witryn internetowych pod kątem wyrazów semantycznie łączących się z pojęciem „crash”a w domyśle również z katastrofą smoleńską. Po zagnieżdżeniu się robaka w kodzie źródłowym aktualnie skanowanej strony następuje oczyszczenie warstwy tekstowej ze zbędnych już dla programu znaczników kodu HTML i CSS4 i przetransponowanie ich do skonstruowanej wcześniej bazy danych MySQL5. Uzyskane w ten sposób informacje wyświetlane są następnie na projekcji drugiej części instalacji, która przyjmuje już cechy interaktywne i pozwala odbiorcy na prześledzenie ogólnoświatowego zbioru informacji na temat pojęcia „crash” i katastrofy polskiego samolotu TU-125. Logika działania tej części oparta została na algorytmach data mining, które przystosowane zostały do zliczania powiązań i budowania relacji pomiędzy osobami, grupami, zdarzeniami czy miejscami mogącymi mieć odniesienia do tematu głównego. Dlatego też im bardziej pozyskane określenia są trafne i sugestywne, tym na projekcji graficznej przybierają większe rozmiary i sytuowane są w towarzystwie wyrażeń głównych typu „Poland”, „Russia”, „Crash” czy „Kaczynski”. Przyglądając się nieustannie trwającemu procesowi budowania bazy danych – zadziwia szerokość pól semantycznych wytypowanych wyrażeń, a także ilości wyrazów pokrewnych, których liczba powiększa się z każdą minutą trwania ekspozycji. Crash 2.0 jest bowiem instalacją nieskończoną, odbywającą się w czasie realnym – dlatego też nie widzimy jej ostatecznego kształtu – proces jej tworzenia zakończy się wraz z zamknięciem wystawy. Strategia ta wykorzystana była przez rosyjskie służby specjalne GRU oraz stworzony w Roberta B. Liska portal NEST (patrz: http://fundamental.art.pl/NESTofficial.html).

Strony: 1 2

1 Marco Mancuso, Nie ufaj mediom, [w:] The Mediagate. Globalne ocieplenie, red. Michał Brzeziński, [katalog], Łódź 2010, s. 23.

2 http://wydarzenia.o.pl/2010/08/crash-2-0-wystawa-roberta-b-liska/ (stan z 25.09.2010).

3Haktywizm (ang. hacking 'piractwo informatyczne' + aktywizm) - działalność anty- lub alterglobalistyczna, anarchistyczna, opozycyjna itp. korzystająca z technik informatycznych w celu zakłócenia funkcjonowania instytucji władzy lub korporacji gospodarczych przez włamywanie się na ich strony internetowe lub wirtualne blokady służących im sieci. Cyt. Słownik terminologii medialnej, red. Walery Pisarek, Kraków 2006, s.74.

4"HTML (skrót ang. Hypertext Markup Language) - język służący do tworzenia dokumentów publikowanych w Internecie. Stworzony w 1990 r. przez Tima Berners-Lee (CERN), początkowo pozwalał tylko na bardzo proste formatowanie tekstu. Wraz z pojawieniem się graficznych przeglądarek internetowych rozpoczął się proces wzbogacania języka, zdolnego odtąd do określania graficznego wyglądu dokumentu. Dokument HTML to plik tekstowy zapisany z rozszerzeniem .htm lub .html, w którym umieszczane są znaczniki (tagi) pozwalające przeglądarkom odpowiednio zinterpretować wygląd dokumentu i funkcje poszczególnych jego elementów. Przykładowo, składnia znaczników mających podkreślić tekst wygląda następująco: tekst i oznacza: - rozpocznij podkreślanie (underline); - zakończ podkreślanie." Cyt. Tamże, s.79. CSS (ang. Cascading Style Sheets) jest natomiast językiem odpowiadającym za wizualną część projektu.

5MySQL jest darmowym oprogramowaniem do zarządzania oparty na relacyjnym modeli organizacji danych tj. na matematycznej teorii mnogości.

6Tekst programowy znajduje się w katalogu do wystawy Globalne Ocieplenie (20.04-27.05.2010). Patrz: Michał Brzeziński, Galeria Nowych Technologii, [w:] The Mediagate. Globalne Ocieplenie, red. Michał Brzeziński, [katalog], Łódź 2010, s. 28-36.

7Tamże, s. 28.

8Marco Mancuso, tenże., s.24.

Kama Wróbel - absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Miedzianka Fest 2017

Od 25 do 27 sierpnia 2017 roku

Miedzianka Fest 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

42. Międzynarodowy Festiwal Muzyka w Starym Krakowie

Od 15 do 31 sierpnia 2017 roku

Collegium Zieliński (źródło: materiały prasowe organizatora)

49. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich

Od 17 do 25 sierpnia 2017 roku

48. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich (źródło: materiały prasowe organizatora)

18. Letnia Akademia Filmowa

Od 11 do 20 sierpnia 2017 roku

Koncert Orkiestry Symfonicznej im. Karola Namysłowskiego pod batutą Rafała Rozmusa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jarmark Jagielloński

Od 12 do 15 sierpnia 2017 roku

Jarmark Jagielloński, fot. Marcin Butryn (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zakopiański Festiwal Literacki 2017

Od 11 do 14 sierpnia 2017 roku

Zakopiański Festiwal Literacki 2016, fot. Anna Karpiel-Semberecka / UMZ (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kromer Biecz Festival

Od 10 do 13 sierpnia 2017 roku

Robert Bachara, fot. Marcin Łuczkowski (źródło: materiały prasowe)

Szczeliny wolności. Sztuka polska w latach 1945–1948/49

Od 6 sierpnia do 12 listopada 2017 roku

Andrzej Wróblewski, „Treść uczuciowa rewolucji”, 1948, Muzeum Narodowe w Poznaniu (źródło: materiały prasowe organizatora)

OFF Festival w Katowicach

Od 4 do 6 sierpnia 2017 roku

OFF-Festival w Katowicach (źródło: materiały prasowe organizatora)

Polifonie

Od 3 sierpnia do 2 grudnia 2017 roku

Miso Ensemble, „Itinerário Do Sal” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR