Robert B. Lisek, Crash 2.010 września - 18 października 2010 r., kurator: Michał Brzeziński, Galeria NT/Imaginarium w Łodzi, Łódzki Dom Kultury ul. R. Traugutta 18, 90-113 Łódź

Działania artystyczne związane z tematami zagrożenia, ataków terrorystycznych, bezpieczeństwa czy nagonki medialnej w związku z aktualnymi wydarzeniami są nieustannie popularnymi obszarami wypowiedzi artystycznej. W dalszym ciągu zmianie nie ulega również wykreowana w 1973 roku myśl Piera Paolo Pasoliniego dotycząca massmediów będących według niego „bezpośrednim przejawem ducha władzy. Nowej, współczesnej władzy faszystowskiej, potrafiącej na swoją korzyść używać środków komunikacji i informacji, które stają się coraz bardziej wyrafinowane poprzez to, że działają nie tylko jako przekaźnik, ale także jako centrum tworzenia różnego rodzaju przekazu”. 1 Wydaje się więc, że zagadnienia te również w kontekście katastrofy smoleńskiej są aktualne i w sposób szczególnie bliski dotykają naszego społeczeństwa, co stanowi punkt wyjścia dla nowego projektu wrocławskiego artysty Roberta B. Liska Crash 2.0, w którym  zajmuje się „problemem bezpieczeństwa i bada katastrofę […] jako czynnik kulturotwórczy, czynnik powodujący kryzys polityczny i zmiany w istniejącym układzie. […] Stawia pytania dotyczące władzy politycznej i dyskusji, która koncentruje się na kluczowych punktach zbiorowego doświadczenia związanego z katastrofą”.2

Robert B. Lisek, Data Death Engine, 2010, fot. Kama Wróbel

Robert B. Lisek, Data Death Engine, 2010, fot. Kama Wróbel

Postawa artystyczna jaką prezentuje Robert B. Lisek w dalszym ciągu należy jeszcze do mało popularnego w Polsce nurtu działań medialnych łączących strategie m.in. konceptualizmu, hacktywizmu i sztuki sieci. Stosując działania programistyczne inspirowane Institute of Applied Autonomy i Critical Art Ensemble artysta sięga również po bioinżynierię i biologię molekularną, czego wyrazem był m.in. zaprezentowany w 2008 roku projekt Das Gespenst/Widmo w Galeri Leto. Postać Liska związana jest również z założonym przez niego Fundamental Research Lab, a także grupami Laboratorium oraz Sympozjum Sztuki ACCESS.

Zgromadzone na wystawie Crash 2.0 prace w dużym stopniu różnią się pod względem formalnym, stanowiąc jednak jednorodną pod względem tematycznym całość. Do przestrzeni ekspozycyjnej wprowadzają nas dwie flankujące wejście ścianki zaopatrzone w logo Fundamental Research Lab z jednej strony oraz  Security Secrecy Hoax Spectacle – do złudzenia przypominające logo GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Główny Zarząd Wywiadowczy) – z drugiej. Tuż za nimi, po lewej stronie, usytuowana została jednokanałowa projekcja Who is free to choose? Who is beyond the law? (2009), która zbudowana została z losowo wyświetlających się fotografii utrzymanych w estetyce xero/punk. Tematyka dynamicznie zmieniających się obrazów związana jest przede wszystkim z szeroko pojętą krytyką aparatu państwowego i tym samym oficjalnych instytucji odpowiedzialnych za utrzymanie władzy i ładu społecznego. Bez wątpienia więc jest to praca zaangażowana w problemy polityczno-społeczne, co de facto jest swoistym łącznikiem pomiędzy większością zgromadzonych na wystawie realizacji, z których szczególnie ważną jest tytułowa instalacja sieciowa Crash 2.0. worm (2010).

Robert B. Lisek, Transfer Exercise 3, 2010, fot. Michał Brzeziński

Robert B. Lisek, Transfer Exercise 3, 2010, fot. Michał Brzeziński

W pracy tej zastosowana została strategia działań hacktywistycznych3, w myśl której stworzone przez artystę oprogramowanie – w tym wypadku tzw. robak internetowy – samorozprzestrzeniając się, infekuje sieć w taki sposób, by pozyskać pożądane informacje, dane czy po prostu zamierzony przez twórcę cel. W przypadku Crash 2.0 worm celem tym jest skanowanie napotkanych witryn internetowych pod kątem wyrazów semantycznie łączących się z pojęciem „crash”a w domyśle również z katastrofą smoleńską. Po zagnieżdżeniu się robaka w kodzie źródłowym aktualnie skanowanej strony następuje oczyszczenie warstwy tekstowej ze zbędnych już dla programu znaczników kodu HTML i CSS4 i przetransponowanie ich do skonstruowanej wcześniej bazy danych MySQL5. Uzyskane w ten sposób informacje wyświetlane są następnie na projekcji drugiej części instalacji, która przyjmuje już cechy interaktywne i pozwala odbiorcy na prześledzenie ogólnoświatowego zbioru informacji na temat pojęcia „crash” i katastrofy polskiego samolotu TU-125. Logika działania tej części oparta została na algorytmach data mining, które przystosowane zostały do zliczania powiązań i budowania relacji pomiędzy osobami, grupami, zdarzeniami czy miejscami mogącymi mieć odniesienia do tematu głównego. Dlatego też im bardziej pozyskane określenia są trafne i sugestywne, tym na projekcji graficznej przybierają większe rozmiary i sytuowane są w towarzystwie wyrażeń głównych typu „Poland”, „Russia”, „Crash” czy „Kaczynski”. Przyglądając się nieustannie trwającemu procesowi budowania bazy danych – zadziwia szerokość pól semantycznych wytypowanych wyrażeń, a także ilości wyrazów pokrewnych, których liczba powiększa się z każdą minutą trwania ekspozycji. Crash 2.0 jest bowiem instalacją nieskończoną, odbywającą się w czasie realnym – dlatego też nie widzimy jej ostatecznego kształtu – proces jej tworzenia zakończy się wraz z zamknięciem wystawy. Strategia ta wykorzystana była przez rosyjskie służby specjalne GRU oraz stworzony w Roberta B. Liska portal NEST (patrz: http://fundamental.art.pl/NESTofficial.html).

Strony: 1 2

1 Marco Mancuso, Nie ufaj mediom, [w:] The Mediagate. Globalne ocieplenie, red. Michał Brzeziński, [katalog], Łódź 2010, s. 23.

2 http://wydarzenia.o.pl/2010/08/crash-2-0-wystawa-roberta-b-liska/ (stan z 25.09.2010).

3Haktywizm (ang. hacking 'piractwo informatyczne' + aktywizm) - działalność anty- lub alterglobalistyczna, anarchistyczna, opozycyjna itp. korzystająca z technik informatycznych w celu zakłócenia funkcjonowania instytucji władzy lub korporacji gospodarczych przez włamywanie się na ich strony internetowe lub wirtualne blokady służących im sieci. Cyt. Słownik terminologii medialnej, red. Walery Pisarek, Kraków 2006, s.74.

4"HTML (skrót ang. Hypertext Markup Language) - język służący do tworzenia dokumentów publikowanych w Internecie. Stworzony w 1990 r. przez Tima Berners-Lee (CERN), początkowo pozwalał tylko na bardzo proste formatowanie tekstu. Wraz z pojawieniem się graficznych przeglądarek internetowych rozpoczął się proces wzbogacania języka, zdolnego odtąd do określania graficznego wyglądu dokumentu. Dokument HTML to plik tekstowy zapisany z rozszerzeniem .htm lub .html, w którym umieszczane są znaczniki (tagi) pozwalające przeglądarkom odpowiednio zinterpretować wygląd dokumentu i funkcje poszczególnych jego elementów. Przykładowo, składnia znaczników mających podkreślić tekst wygląda następująco: tekst i oznacza: - rozpocznij podkreślanie (underline); - zakończ podkreślanie." Cyt. Tamże, s.79. CSS (ang. Cascading Style Sheets) jest natomiast językiem odpowiadającym za wizualną część projektu.

5MySQL jest darmowym oprogramowaniem do zarządzania oparty na relacyjnym modeli organizacji danych tj. na matematycznej teorii mnogości.

6Tekst programowy znajduje się w katalogu do wystawy Globalne Ocieplenie (20.04-27.05.2010). Patrz: Michał Brzeziński, Galeria Nowych Technologii, [w:] The Mediagate. Globalne Ocieplenie, red. Michał Brzeziński, [katalog], Łódź 2010, s. 28-36.

7Tamże, s. 28.

8Marco Mancuso, tenże., s.24.

Kama Wróbel - absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR