W listopadzie 1997 roku, włoski artysta, Gianni Motti, korzystając z nieobecności delegata Indonezji, zajął jego miejsce podczas 53. sesji Komisji Praw Człowieka ONZ w Genewie. Podczas dyskusji nad ustawą dotyczącą praw mniejszości etnicznych zabrał głos, przeciwstawiając się przedstawionym tezom. Przedstawiciele państw południowo‑amerykańskich, popierając delegata indonezyjskiego, na znak protestu opuścili salę. Posiedzenie zostało zawieszone.

W obecnym czasie globalnych kontaktów prawie zawsze podajemy się za kogoś innego, lepszego, np. na forach dyskusyjnych w Internecie. Wystarczy porównać profil wirtualny z rzeczywistym. Na czatach każdy może kamuflować się i zmieniać do woli swoją tożsamość. Dzięki Internetowi kreacja w tym względzie przybrała rozmiary, posuwające się niekiedy do przestępstwa.

Około 2003 roku, na bazie wielu gier „on line” i kreacji wirtualnych światów, powstało Second Life. Cybernetyczna przestrzeń istnieje dzięki programowi informatycznemu i sytuuje się na twardych dyskach serwerów głównie firmy Linden Lab, ale też od kilku lat i na innych dyskach na całym świecie. Przestrzeń ta kreuje prawa fizyczne i społeczne na wzór świata realnego, ale też często je modyfikuje lub ustanawia nowe. Second Life nie jest grą, gdyż nie ma żadnego celu, jest ciągłą kreacją i interakcją uczestników, którzy mogą zmieniać swoją tożsamość, produkować dobra, obiekty i relacje społeczne według praw, które sami współtworzą.

W ten sposób ponownie narodził się awatar (definicja istniejąca już od czasów antycznych, nabrała ostatnio nowego znaczenia). Awatar jest obecnie reprezentacją informatyczną realnego człowieka lub grupy ludzi w wirtualnym świecie przestrzeni cybernetycznych. Za ekranowymi ruchami, reakcjami i poglądami, kryje się zawsze ktoś realny, kto żyje jakby drugim, innym życiem, realizując często rzeczy niemożliwe dla niego w rzeczywistym świecie. Nie miejmy też złudzeń, awatar jest przeważnie tym, czym nie możemy być realnie, w wyglądzie i zachowaniu.

Wszystkie wydarzenia mając charakter serio, będąc wynikiem relacji między uczestnikami, powołują do życia realne związki w nierealnym świecie.

Jest to wiec drugi, inny świat niż ten „nasz”, pozwalający uciec z niego i stworzyć sobie drugie życie. Nagminnymi stały się już przypadki zatracenia się uczestników i kompletnego wyłączenia się ze świata realnego.

I oto pojawia się AVATAR – film Jamesa Camerona. Nadzwyczajna jakość techniczna, innowacje na wszystkich płaszczyznach sztuki filmowej i adekwatna do tego fabuła czynią z tego filmu znaczące wydarzenie. Od razu rozgorzały dyskusje nad ekologicznym przesłaniem filmu, inni widzą w nim odniesienia polityczne, raczej lewicowe, zwolennicy akcji i walk maja to, o czym marzyli (w 3D).

Chciałbym jednak zwrócić uwagę na inny aspekt. Film ma wróżebny charakter. Nie chodzi oczywiście ni o treści, ni o trójwymiarową formę (jest to nieodwracalna przyszłość kina i telewizji), ale o problem reprezentacji w czasie i przestrzeni.

Dotychczasowy awatar, mimo swego imitującego charakteru, był ruchomą wirtualną marionetką sterowaną z fotela za pomocą klawiatury komputera. Mimo emocjonalnego wcielenia i realizowania zamierzonych lub wymarzonych czynności w nierealnym świecie pozostawał ciągle zabawką, którą można w każdej chwili porzucić i wrócić do normalnego życia.

Awatar według Camerona jest adaptującą się powłoką, w którą wchodzi nasza świadomość, pozostawiając realne ciało w stanie hibernacji. Jest prawdziwym, drugim życiem w innym świecie, równie realnie niebezpiecznym jak ten pierwszy. Okazuje się, że nie prowadzimy podwójnego życia – prawdziwego i wirtualnego zarazem – tylko przenosimy się do innych przestrzeni, przywdziewając nowy kształt zgodnie z nowymi wymaganiami tego świata. I możemy już nigdy nie powrócić. Dobrowolnie lub pod przymusem.

Oczywiście to jeszcze fantazja, to jeszcze iluzja i marzenia – ale przecież zawsze tak było, we wszystkich dziedzinach. W dodatku przyszłość okazuje się bogatsza i dużo bardziej złożona niż najśmielsze przewidywania a realizuje się szybciej, niż przypuszczamy.

Komentarze (3) do artykułu “Awatar”

  1. Katarzyna

    Po zapisaniu się do Second Life przez długi czas nie mogłam z niego uciec… tak bardzo chciałam stworzyć drugą siebie – tę lepszą od tej rzeczywistej. Na szczęście wróciłam na ziemię. Życie jest zbyt krótkie by dzielić je między rzeczywistością a złudą.

  2. Piotr

    Podobny wątek opuszczenia własnego ciała i korzystania z substytutu, tyle że w tym przypadku “na ziemi” poruszony został w filmie Surogaci. Typowo amerykańskie kino z Brucem Willisem na czele, ale idea bardzo ciekawie pokazana. http://www.imdb.com/title/tt0986263/

  3. pisałem o tym prace dyplomową. Dziękuję Ci bo dzięki Twojemu artykułowi i autorom komentarzy. Życie jest zbyt krótkie by dzielić je między rzeczywistością a złudą. – świetny cytat!

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń