Kiedy 30 sierpnia 1997 roku przygotowywałam prace na  moją wystawę  w galerii Studio Kausch w Kassel, zadzwonił telefon. Znajomy poinformował mnie, że jakiś psychol w Parku Aue, tuż przed budynkiem Oranżerii paląc flagę niemiecką wrzeszczał „Zabijcie Helmuta Kohla!!! Koniec ze ździrą, księżniczką Di!”. Trochę późno dotarłam do miejsca tego nietypowego wystąpienia, gdyż kolesia właśnie zwijała policja. Zarówno publiczność trwających wówczas  Documenta X, jak i miejscowi byli bardzo oburzeni: „Obrażono Helmuta Kohla i księżniczkę Dianę i to w dzień po jej wypadku ….” powtarzano. Berliński performer, swym nieoczekiwanym, partyzanckim, wystąpieniem chciał zburzyć drobnomieszczańskie mity. Na prośbę szefa finansowego Dokumenta X, Bernda Leifelda oraz kuratora, Hansa Ulricha Obrista wypuszczono prowokatora z aresztu, ale dopiero po 48 godzinach w poniedziałek, gdyż w czasie weekendu policjanci zgubili klucz od kajdanek.

Drażnienie mieszkańców Kassel należało do ulubionych zajęć Christopha Schliengensiefa. Jesienią 1999 roku ponownie zawitał w mieście. Biegając z megafonem po Placu Friedrich apelował, by kaselanie zaprowadzili wreszcie porządek i wyrzucili wszystkich cudzoziemców. Gdy wezwanie okazało się kpiną, kilku rozeźlonych facetów chciało nawet pobić artystę. Tego samego dnia obejrzałam w teatrze miejskim spektakl Schlingensiefa: „Wagner Lebt -Sex im Ring”(Wagner żyje – seks na ringu), należącym do 4 częściowego projektu DEUTSCHLANDSUCHE 99. Poszukując współczesnego Zygfryda (uduchowionego bohatera z Pierścieni Nibelungów Richarda Wagnera) pokazał on rodzaj kabaretu z udziałem karłów, autystów, osób niepełnosprawnych i frików. Każdy, kto miał ochotę na kreatywne współtworzenie, mógł dołączyć do tej wesołej trupy. Zafascynowany rzeźbą socjalną Josepha Beuysa, Schlingensief wykreował szczególny rodzaj socjalnego teatru. Dał możliwość bycia na scenie ludziom ułomnym, kalekim, nieurodziwym i odrzuconym. Nietypowi amatorzy, występując emanowali niebywałą energią i radością. Nikt nie zwracał uwagi na ich słaby aktorski warsztat czy wymowę. Odbiorców porywała raczej możliwość prowadzenia dialogu z przedstawiającymi. Wyśmienita zabawa trwała ponad 3 godziny. Królowała wspaniała atmosfera a do tego panował absolutny chaos.W 2003 roku  zobaczyłam w berlińskim teatrze Volckbühne, zainspirowane zamachem na Word Trade Center, kolejne przedstawienie Schlingensiefa Atta Atta. Reżyser sam grał główną rolę. Wcielony w  niezrównoważonego malarza, zażywał kąpieli w farbie, pryskając nią siedzącą w pierwszych rzędach publiczność. Gryząc butle i worki z farbami, buchał z gęby dymem, niczym bajkowy smok. Zdziwiła mnie, szaleńcze i nieobliczalność artysty. Odgrywając entuzjastycznie, codziennie wieczorem swój emocjonalny show, prawdopodobnie nie zwracał uwagi na skutki uboczne używanych farb i chemikali. W 2003 roku zaproszony przez Hansa Ulricha Obrista do uczestnictwa w Weneckim Biennale pokazał  instalację „Church of Fear” (Kościół strachu). Projekt ów tematyzował strach jednostki wobec autorytatywnej instytucji jaką jest kościół. Przy wejściu do Gardini ujrzałam siedzących na wysokich słupach niemieckich bezrobotnych, zapraszających do  odwiedzenia prowizorycznej budki ateistów (COF) .

Ciekawymi wystąpieniami Schlingensiefa była zrealizowana w 2000 roku w Wiedniu polityczna akcja „Proszę kochajcie Austrię” jak i w 2001 roku, inscenizacja „Hamleta” w teatrze miejskim w Zürichu. (Oba projekty dotyczyły walki z wrogimi cudzoziemcom prawicowymi partiami w Austrii i Szwajcarii.)

W latach 2004–2007 kilkakrotnie inscenizował  „Parsifal”w Bayeruth. W roku 2009 został jednym z jurorów Berlinale. Wówczas umówionym na wywiad dziennikarzom wręczał wizytówki z adresem własnej galerii o nazwie Peter Deutschmark. Był przecież nie tylko reżyserem i doskonale zorganizowanym strategiem ale robił także instalacje wideo, performance, akcje, filmy, fotografie. Poza tym stanowił wulkan energii i potrafił pracować nad kilkoma pomysłami równocześnie.

„Kirche der Angst”, 2009, Berlinerfest spiele, fot. Alexandra Hołownia

„Kirche der Angst”, 2009, Berlinerfest spiele, fot. Alexandra Hołownia

Od 2008 roku reżyser walczył z rakiem płuc. Zrobił wtedy spektakl „Kirche der Angst vor dem Fremden in mir” (Kościół strachu przed obcym we mnie) prezentowany również w 2009 roku podczas spotkań teatralnych, Berliner Festspiele. Schlingensief analizując publicznie źródła własnej choroby, wystawił własny pogrzeb. Zagrał surrealnego nieboszczyka. Na ekranie stojącym z tyłu zbudowanej w kształcie ołtarza sceny, wyświetlał czarno-białe amatorskie filmy swego ojca i własne.W przestrzeni teatralnej zamontował, instalacje będące aluzją do prac twórców, których kochał. Były telewizory z kartonu podpisane Naum Paik, dalej wypchany zając Josepha Beuysa i skrzynka jaką Valie Export, użyła w sławnym performance Tapp und Tast Kino. Na scenie wśród opłakujących gości, widniała postać przypomninająca Jonathana Messe. 50 osobowy damsko-męski chór czarnoskórych z Afryki, w pięknych kostiumach autorstwa małżonki artysty, scenografki, Aino Laberenz symbolizował orszak żałobny. Dołączyły do niego niosące wieńce i świece, osoby grające rodziców oraz krewnych reżysera.„Beszczelność, dlaczego właśnie ja…”, wołał wściekle ze scenicznej ambony, Christoph Schlingensief. Po czym obrzucił epitetami publiczność. Podejrzewał, że oglądający wybrali jego spektakl, bo kierowała nimi żądza sensacyjnej rozrywki oraz chęć poprawiania własnego samopoczucia poprzez napawanie się cudzym nieszczęściem. Przedstawienie zakończył okrzykiem Fluxus!!! W ten artystyczny sposób, półtora roku przed śmiercią pożegnał świat. Celebrowanie odchodzenia praktykował właściwie od momentu zaczęcia choroby. W roku 2009 opublikował bestseller, opisujący etapy nękającego go raka: „So schön wie hier kanns im Himmel gar nicht sein:Tagesbuch einer Krebserkrankung” ( W niebie nie może być piękniej niż tutaj: dziennik chorego na raka). Zafascynowany mitem Fitzcarraldo, (w roku 2007 reżyserował w Brazylii Latającego Holendra w Theatro Amazonas w Manaus) w roku 2009/10 rozpoczął intensywną pracę nad projektem wybudowania opery w Burkina Faso w Afryce. W 2011 roku został nominowany do ogrania pawilonu niemieckiego na Biennale w Wennecji. Wszyscy wierzyli, że pokona chorobę. Niestety zmarł w Berlinie 21. sierpnia 2010 roku, przeżywszy zaledwie 49 lat.

Komentarze (2) do artykułu “Wspomnienie o Christophie Schliengensiefie”

  1. stefan

    Od razu widac, ze czubek.

  2. Rafał

    Ciekawa postać, ale przydałaby się uważna redakcja tekstu…
    np. co to znaczy “kilkakrotnie inscenizował Parsifal [raczej Parsifala, prawda?] w Bayreuth? inscenizował o ile wiem raz, tylko było to powtarzane w kolejnych edycjach festiwalu. Co rozumiemy przez “ogranie pawilonu”? I tak dalej…

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

14. Wiosna Jazzowa Zakopane 2017

Od 28 kwietna do 2 maja 2017 roku

Mateusz Gawęda Trio (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

2. Weekend Księgarń Kameralnych

Od 21 do 23 kwietnia 2017 roku

Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych 2016 (źródło: materiały prasowe)

11. IN OUT Festival

Od 22 do 23 kwietnia 2017 roku

Festival IN OUT (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR