W pisaniu o którejkolwiek ze sztuk nie sposób ominąć słów, które odwołują się, do najbardziej dominującego zmysłu XXI wieku – zmysłu wzroku. Nie ma potrzeby, abyśmy celowo zakazywali sobie przyjemności patrzenia, wręcz brak tego co wizualne odczuwamy jako dyskomfort. Patrzenie, które nigdy do końca nie odkrywa wszystkiego na temat spostrzeganego obrazu, zostawiając pewną nutkę tajemniczości, jest pragnieniem absolutnej prawdy o obrazie. W pewien sposób pragnienie to zaspokajają informacje, uzyskane za pomocą czterech pozostałych zmysłów.

Przez ostatnie dwa miesiące w krakowskiej galerii Foto-Medium-Art, za sprawą wystawy Against Seeing Tomka Dobiszewskiego, można było doświadczyć rzeczywistości w inny niż na co dzień sposób. Prace Tomka Dobiszewskiego skupiają uwagę odbiorcy nie na tym co można zobaczyć, ale na tym jak zobaczyć. Patrzenie odbywa się raz poprzez proces domykania obrazu innym razem poprzez tworzenie jego wyobrażenia w umyśle odbiorcy. Obraz nigdy nie jest podany w gotowej wersji. Niczym w układance umysł odbiorcy podejmuje wysiłek układania fragmentów obrazu w całość, gotowy obraz jest konstruktem powstałym w umyśle odbiorcy. O wiele ciekawsze wydaje się tworzenie obrazów poprzez skojarzenia wywoływane dźwiękami. Odbiorca rezygnuje z percepcji materii za pomocą zmysłu wzroku, kierując się zmysłem dźwięku. Jeśli do tej pory w doświadczaniu obrazu wzrok był dominujący to tym razem schodzi na dalsza pozycję. W instalacji Hidden Trips nie widzimy obrazów, ale je słyszymy. To czy cokolwiek zobaczymy lub też jaka będzie jakość tego co zobaczymy, zależy tylko od indywidualnej umiejętności tworzenia wyobrażeń.

Wykorzystując zmysł wzroku w odczuwaniu nie tylko przestrzeni wystaw artystycznych, ale po prostu otaczającej rzeczywistości, paradoksalnie stajemy się bardziej ubodzy. Ubogość nie polega na doświadczaniu bodźców wzrokowych, a raczej na nie doświadczaniu bodźców pozostałych czterech zmysłów lub odczuwaniu ich z mniejszą intensywnością. Zgoda na jedynie wizualną percepcję rzeczywistości jest przyzwoleniem na uśpienie naszych pozostałych zmysłów. Czy jesteśmy w stanie, nie wyłączając zmysłu wzroku, odbierać przestrzeń tak by dać pierwszeństwo dźwiękom, zapachom, smakom, odczuwaniu faktury?

W trakcie jednej z rozmów ze znajomym w pewnym momencie zawahałam się, myśląc, że potęga obrazów jest nie do przeskoczenia. Kiedy jednak siedzę w kawiarni, i pomimo odbieranych bodźców wzrokowych, zbieram wszystkie dźwięki krążące wokół: rozmowy, muzyka w tle, przechodzący ludzie, trzeszczące krzesła, brzęczące łyżeczki do kawy, uderzające filiżanki o spodki czy odgłosy zaparzanego espresso, czuję, że odczuwanie tej właśnie przestrzeni ma w głównej mierze charakter dźwiękowy. Okazuje się, że przyjemność czerpana z odczuwania przestrzeni inaczej aniżeli za pomocą zmysłu wzroku, może być nadwyraz przyjemnym doświadczeniem.

Na koniec spróbujmy przywołoać wspomnienia. W tym wypadku również dominować będą obrazy, ale w magazynach pamięci mamy jeszcze do dyspozycji dźwięki, zapachy, smaki i dotyk. Jak często muzyka usłyszana w radio, obudza nasze wspomnienia? Zapach perfum przywołuje osoby, które należą do naszej przeszłości, a smak kromki z masłom przenosi nas kilkanaście lat wstecz. Przywoływanie wspomnień poprzez angażowanie różnych zmysłów jest oczywistością, ale czy można świadomie tworzyć/zapisywać wspomnienia poprzez angażowanie innych zmysłów aniżeli wzrok? Myślę, że po części odpowiedzią na tak postawione pytanie jest przywołana wcześniej instalacjia Hidden Trips. Czasami pewne zdarzenia i chwile wymagają innego, aniżeli wizualny, sposobu utrwalenia. Natomiast to czy wspomnienia możemy zapisac w innym formacie niż dźwiękowy czy wizualny, pozostaje do rozstrzygnięcia.

Komentarze (2) do artykułu “Zapamiętać dźwiękiem, zapachem, dotykiem”

  1. Ola

    “A mnie oszukuj mile
    uśmiechem, słowem, gestem,
    dopóki jestem, dopóki jestem…”

  2. tusruhfg

    ola…piekne slowa…dawno ich nie sluchałem… a to sama prawda…

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Miesiąc Fotografii w Krakowie

od 25 maja do 26 czerwca 2018 roku

Katja Stuke i Oliver Sieber, z cyklu „Ty i ja”, 2014 © Katja Stuke i Oliver Sieber (źródło: materiały prasowe organizatora)

Poznań Art Week: Redystrybucja

Od 25 maja do 30 czerwca 2018 roku

Xinye Zhang (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Nowosielski – Po śladach...

Od 25 maja do 29 lipca 2018 roku

Jerzy Nowosielski, „Chrystus Pantokrator.”, 1978, akryl na desce (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sylwester Ambroziak Mama I'm Coming Home

Od 24 maja do 4 lipca 2018 roku

Sylwester Ambroziak „Mama I'm coming home" plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

5. Prezentacje Form Muzyczno-Teatralnych Dźwięki Słów

Od 13 do 17 czerwca 2018 roku

DAGADANA, fot. Dominika Dyka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jerzy Rosołowicz – Telehydrografiki

Od 18 maja do 12 czerwca 2018 roku

Jerzy Rosołowicz – „Telehydrografiki” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Przestrzeń niewysłowiona

Jerzy Sołtan – Lech Tomaszewski – Andrzej Jan Wróblewski

Od 22 maja do 5 sierpnia 2018 roku

Jerzy Sołtan, „Le repos”, 1951, kolekcja Muzeum ASP w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Fangor. Optyczne wibracje

Od 18 maja do 31 sierpnia 2018 roku

Wojciech Fangor, „M 43”, 1969 (źródło: materiały prasowe organizatora)

20. Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego

19 i 20 maja oraz 26 i 27 maja 2018 roku

Kościół w Zbylitowskiej Górze (źródło: materiały prasowe organizatora)

Między nauką a polityką. Profesor Stanisław Kulczyński (1895–1975)

Od 15 maja do 15 lipca 2018 roku

Uroczystość wręczenia tytułu doktora honoris causa Akademii Medycznej, 1961, fot. archiwum ZniO (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR