Miałem białe buty ze szwem dookoła podeszwy. Mama długo nie mogła znaleźć odpowiednich na tę okazję, pamiętam jak jeździliśmy po różnych sklepach i przymierzaliśmy brzydkie, proste buty, albo szukaliśmy wśród masy trampek czegoś, co mogłoby się nadawać do ubrania na Pierwszą Komunię Świętą. Garnitur został kupiony ze starego portfela mojego ojca, który był wówczas majorem lotnictwa i ze specjalnego wojskowego sklepu przynosił nieokartkowaną kiełbasę. Żadna kiełbasa bez kartek nie była lepsza od tej, wędzonej w słoikach ze smalcem pod kredensami babci Ani, albo szynki suszonej w damskich pończochach pod sufitem rogowego pokoju. Szynka w czarnej pończosze do tej pory jest dla mnie wielką zagadką łączącą w sobie okruchy dziecięcego głodu z kroplami sytości, czego nie mam zamiaru rozwiązywać w gardle tej kartki.

Na uczcie z okazji Pierwszej Komunii było dużo gości i dużo szynki. Jednych bolały głowy, inni byli przemęczeni podróżą, kilka cioć pomagało mamie w kuchni, wszyscy szli do kościoła rożnymi drogami. Prezenty były dla mnie dużym zaskoczeniem. Nie sądziłem, że moje modlitwy, spowiedź, komunia będą w jakikolwiek sposób nagradzane. Wspólnie z siostrą wszystkie pieniądze oddaliśmy mamie na wieczne przechowanie. Kolorowe papierki leżały na półce pod ścierkami w kuchennej szafce pod oknem i zaprocentowały zimą nową ciepłą odzieżą. Wśród łańcuszków, medalików, pieniędzy jakie dostałem znalazły się dwa prezenty niecodzienne.

Kiedy wróciłem z kościoła do domu oświecony białym płatkiem komunii w progu czekała na mnie klęcząc moja matka chrzestna Alicja Nowak z Jeleniej Góry, którą odwiedzałem już kilka razy w zimie na sankach, a później także z nartami. Pod jej domem, gdzie mieszkały w pewnym momencie cztery pokolenia, była wielka i pociągająca góra z lasem. Zjeżdżając na sankach trzeba było uważać na znajdujący się w dole płot i ulicę zupełnie nieruchliwą ale asfaltową i posypywaną w zimie piaskiem. Matka chrzestna Alicja klęczała przede mną długo, a nawet jak na moje ówczesne poczucie czasu zbyt długo. Wszyscy zgromadzili się wokół gdy ona czytała mi napisany przez siebie specjalnie na tę okazję wiersz – długi, na stronę maszynopisu ułożony szeroką frazą. Nie mogłem pogodzić się z faktem, że ona klęczy przede mną. Rozumiałem to, że klęczy się przed Bogiem. Bóg był kimś ważnym, a nawet groźnym, tak samo jak ważny i groźny był mój ojciec. To jego wzroku najbardziej obawiałem się w tamtym momencie. Chciałem, żeby ciocia po prostu wstała, nawet mogła dalej czytać, ale żeby wstała, no i w końcu podarowała mi tą tajemniczą kopertę, którą wymachiwała koło nosa i którą próbowałem już kilka razy bezskutecznie złapać. Zdarzenie minęło szybciej niż mi się zdawało. To znaczy, że jeżeli zdarza mi się być w jakiejś dyskomfortowej sytuacji, to po pewnym czasie, jeśli nie mogę jej przerwać, wolę zaaprobować jej wieczność. Ciocia wstała i podarowała mi książeczkę, wiersz schowany w skrzydełku i kopertę.

Wiersz ma swoją odrębną historię. Czytałem go później wiele razy. Znam go prawie na pamięć. Służył mi w ciężkich chwilach mojej łobuzerskiej młodości z czasów podstawówki. Wtedy, kiedy nie znajdowałem zrozumienia ani u rodziców, siostry, kolegów, nauczycieli i księdza na katechezie. A wiadomo, że takie chwile bywają.

Drugi prezent to książki jakie dostaliśmy wspólnie z siostrą od jej matki chrzestnej Danuty Czerniawskiej z Mirosławca, która łączy się w pewien sposób z moją matką chrzestną, gdyż obie nie miały i nie mają do tej pory mężów. Od cioci Danki dostaliśmy dwa tomy “Motorów” Emila Zegadłowicza, szytych, oprawionych w ciemnożółty materiał i album pn.: “Malarstwo polskie”. “Motory” zaczynałem czytać kilka razy, ale zawsze odrzucała mnie metafizyka zawartych w nich seksualnych opisów. Wielkie, nieopisane wrażenie wywarło na mnie “Malarstwo polskie” a szczególnie dwa obrazy: “Szał” Władysława Podkowińskiego, który trafiał do mojej młodej wyobraźni i oświetlał ją przez kilka następnych lat, póki nie zobaczyłem reprodukcji tego obrazu zrobionej (na specjalne zamówienie) przez mamę mojego przyjaciela Mateusza Piecha i “Zrób to sam” Eugeniusza Getasa Stankiewicza. “Szał” interesował mnie dopóki widziałem go w małym formacie i w albumie. Nie podobało mi się, że ktoś zamawia reprodukcję, dużego formatu, dostępną oczom innych osób. Dla mnie obraz Podkowińskiego był intymny. Osobiście nie mógłbym powiesić takiego rozkiełznania na ścianie.

Drugi obraz, obiekt – nie wiedziałem właściwie, co to jest – przybił moją wyobraźnię na długie lata. “Zrób to sam” Eugeniusza Getasa Stankiewicza komentowaliśmy wspólnie z siostrą wiele razy, pokazywaliśmy innym koleżankom i kolegom, którzy do nas przychodzili. Niezliczoną ilość razy patrzyłem na ten obiekt i nie potrafiłem go zrozumieć. Wiele myślałem o artyście i nie jestem pewien, czy nawet nie pomodliłem się któregoś razu w jego intencji, aby Bóg wybaczył mu jego zuchwałość. Bo tak ten obraz postrzegałem. Przez niego starałem się zobaczyć artystę. Artystę z jednej strony odważnego, a z drugiej zuchwałego.

Jako student wielokrotnie widywałem Getasa Stankiewicza w okolicach Rynku, na Odrzańskiej. Lubię przechodzić koło jego kamieniczki z odlewem assemblage’u, natomiast kilka dni temu napisałem wiersz, albo po prostu, parę pionowo ułożonych słów. Oto one.

Gwóźdź

(…)

milczysz
mistrzu
Getasie

przez chwilę zdawało się
że to ścianę
masz na ustach

1 komentarz do artykułu “Robienie”

  1. Roma

    Takie historie to się lubi. Powinien pan wydać jakąś serię opowiadań z życia. Ja chętnie przeczytam.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń