We wrocławskiej galerii Awangarda, w maju 2009 roku, Przemysław Sanecki zaprezentował performance, zaczynający się od słów „Dobry wieczór. Nazywam się Przemysław Sanecki i za moment zażyję ok. 100 mg amfetaminy”1, po czym rozsypawszy biały proszek, wprowadził go przez nos do swojego organizmu. W kontekście nadal dość powszechnej u nas cenzury oraz autocenzury działań artystycznych czyn Senackiego odczytać można jako bohaterski. Performance posiadał potencjał stania się głośnym; mógł rozbudzić żywą dyskusję. Świat sztuki nie dostrzegł go jednak a jeżeli dostrzegł nie uczynił z tym faktem nic znaczącego. Również społeczeństwo spoza świata sztuki nie stworzyło szansy na uczynienie z Saneckiego, tak jak kiedyś z Katarzyny Kozyry czy Doroty Nieznalskiej bohatera/antybohatera kultury.

Paweł Althamer, „Abram i Buruś”, rysunek, 2007, archiwum Fundacji Galerii Foksal.

Paweł Althamer, „Abram i Buruś”, rysunek, 2007, archiwum Fundacji Galerii Foksal.

Status bohatera, postaw i czynów bohaterskich jest w swojej strukturze ambiwalentny. To, co w oczach jednych jest wzorem zachowań, innym jawić się może jako brawura, pozoranctwo, tania autopropaganda przykryta płaszczykiem szczytnych idei. Bohaterowie jednych społeczeństw dla innych są antybohaterami, dręczycielami, reprezentantami antywartości. Bohatera zdeprecjonować może również społeczeństwo, które go stworzyło. Niejednoznaczny jest jego status moralny, gdyż bohater (np. literacki „bohater kulturowy”) często przekraczać musi ogólnie przyjęte normy i konwenanse. Jak pisze Magdalena Zowczak: „Z perspektywy socjologicznej bohater kulturowy uosabia podstawowe wartości społecznej grupy, którą reprezentuje; może jednak wskazywać raczej dążenia i ideały niż jej status quo. Nie jest on również jednoznacznym wzorem osobowym; jego uczynki mają charakter precedensu także w znaczeniu negatywnym: występki wiążą się z przekroczeniem podstawowych zakazów kultury, np. kazirodztwem”2. Postać bohatera będę rozpatrywał jako rolę, wytwarzaną i nadawaną przez społeczeństwa jednostkom w celu potwierdzania wartości, które uznają za istotne.

Grzegorz Sztwiertnia, „Trzy kolory: żółty”, wideo, 2002, 16’, dzięki uprzejmości artysty.

Grzegorz Sztwiertnia, „Trzy kolory: żółty”, wideo, 2002, 16’, dzięki uprzejmości artysty.

Kuratorki wystawy Szczyt bohaterów zastanawiają się, jaki jest status bohaterstwa we współczesnym świecie, kim jest bohater współczesny, zadają pytanie czy kategoria ta jest w ogóle aktualna. Wybrane prace, prezentowane równolegle w Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki oraz w Muzeum Witrażu w Krakowie, pokazują tendencje do zamazywania granic pomiędzy bohaterem, idolem, celebrytą. Unaoczniają kontekstualność bohaterstwa jako wyłaniającego się z ogółu warunków społeczno-historycznych.

Temat masowej produkcji herosów współczesności podejmuje między innymi Anna Baumgart w filmie found-footage Gwiazda. Praca w sposób znakomity odnosi się do masowej produkcji „bohaterów” – aktorów, którzy wcielając się w poszczególne role, zatracają w oczach odbiorców swoją prawdziwą tożsamość. Zaczynają funkcjonować w zbiorowej wyobraźni głównie jako bohaterowie filmowi. Stają się bardziej realni w kreacji danej roli niż jako artyści.

Magda Bielesz, „Žižek” (tytuł roboczy), obraz, 2009, dzięki uprzejmości artystki.

Magda Bielesz, „Žižek” (tytuł roboczy), obraz, 2009, dzięki uprzejmości artystki.

W sposób prześmiewczy wątek przejmowania uświęcającej mocy bohaterstwa przez idoli komentuje grupa Azorro w video Portret z kuratorem w tle. Tutaj idolami stają się animatorzy kultury: kuratorzy, krytycy sztuki. Bohaterowie świata sztuki są obiektami westchnień artystów niczym gwiazdy muzyki rozrywkowej czy sportu dla tłumów nastolatków. Podobną myśl przekazuje praca Magdy Bielesz, która zaprezentowała „zeszyt fana” – wyraz zachwytu postacią Slavoja Žižka.

Anna Senkara, „Tryptyk”, wideo, 2009, 6’46’’, dzięki uprzejmości artystki.

Anna Senkara, „Tryptyk”, wideo, 2009, 6’46’’, dzięki uprzejmości artystki.

Strony: 1 2

1 Cyt. za: http://www.spam.art.pl/index_artinfo.php

2 Magdalena Zowczak, Bohater kulturowy, w: Religia. Encyklopedia PWN, Tom 2, Warszawa 2002, s. 235.

Przemysław Chodań – religioznawca, autor tekstów o sztuce współczesnej.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Sergiei Tchoban. Kontrastowa harmonia miasta

Od 27 stycznia do 18 marca 2018 roku

Sergei Tchoban, „Kaprys architektoniczny. Forum Romanum albo Dwa Światy I”, projekt scenografii, piórko, pędzel, tusz chiński, akwarela, papier do akwareli na krośnie, 2013 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Przemek Branas – GÓRA/KOSMOS/GŁOWA

Od 25 stycznia do 16 lutego 2018 roku

Przemek Branas, „GÓRA/KOSMOS/GŁOWA”, Galeria Labirynt w Lublinie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zakłócenia / UMWELT

Od 18 stycznia do 2 lutego 2018 roku

Karolina Kardas, „Let him kiss me…/ Niech mnie pocałuje”, video, 2 min 49 sek  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Pejzaże antropocenu

Od 18 stycznia do 30 marca 2018 roku

Diana Lelonek, „3 Wild Man” dzięku uprzejmości artystki i galeii lokal_30  (źródło: materiały prasowe organizatora)Diana Lelonek, „3 Wild Man” dzięku uprzejmości artystki i galeii lokal_30  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Język jako Dźwięk. Tania Candiani

Od 19 stycznia do 4 marca 2018 roku

„Język jako Dźwięk” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Włóczęgi – malarstwo Majki Wójtowicz

Od 13 stycznia do 14 lutego 2018 roku

„Włóczęgi” – malarstwo Majki Wójtowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rosław Szaybo. Piękno użyteczne

Od 19 stycznia do 18 lutego 2018 roku

Proj. Rosław Szaybo (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grzegorz Sztwiertnia: Ustawienia domyślne / Default settings

Od 11 stycznia do 11 lutego 2018 roku

Grzegorz Sztwiertnia, „Polskie miasteczka, Łańcut”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Malując

Od 11 stycznia do 25 lutego 2018 roku

Urszula Wilk, Seria Bluemetrie nr 12, płótno, akryl, olej, 200 x 175 cm, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Drążenie miasta. Symbol

Święto Rynku Podziemnego

Od 9 do 28 stycznia 2018 roku

„Drążenie miasta. Symbol. Święto Rynku Podziemnego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR