Piśmiennictwo o sztuce czy kulturze charakteryzuje się raczej niewielką nadprodukcją. Czasopisma, które wychodzą raz na miesiąc, co kwartał, co dwa miesiące leżą na półkach i wabią okładkami, w Internecie znajdziemy ich strony nierzadko z „przedrukami” artykułów, kulturalne portale, blogi pisane przez historyków sztuki, literatów, kuratorów. Krytyków zdaje się być dużo, ludzi piszących o sztuce jeszcze więcej. Gdzieś z nadmiaru wszystkiego wyłaniają się rzeczy nieco bardziej wartościowe, nieco bardziej przyciągające i intrygujące. Na szczęście, mając dostęp do Internetu, nie musimy dodatkowo płacić, aby czytać. Na nieszczęście dla krytyków nie musimy im płacić zbyt wiele za artykuł – przecież chcą się promować, chcą zaistnieć w świecie sztuki, literatury, muzyki, teatru. Pragną swoim głosem zmienić wspólny świat. Czy mogą? Jeżeli świat właściwy podzielę na mniejsze światy i uznam, że jednym z maleńkich jest świat sztuki współczesnej to mogą próbować zmieniać ten właśnie.

Jaka właściwie jest ta krytyka współczesna? Piśmiennictwo o sztuce – bywa nudne, nieciekawe, pełne powtarzanych do znudzenia teorii, przepisywania i cytowania. Na przykład pewna praktykowana metoda skrytykowania jakiegoś dzieła sztuki polega na wyliczeniu przykładów wcześniejszych a podobnych, prosty zabieg, wystarczy, najlepiej na początku tekstu napisać: to już było i przepisać kawałek podręcznika historii sztuki, dodać końcowy wniosek: było, więc po co było znów marnować nasze pieniądze. Czasem oczywiście wystarczy napisać, że praca nie jest sztuką, że artysta jest z całą pewnością, skoro coś takiego jak to, zrobił, faszystą, lub że dzieło jest do dupy. Tym samym sposobem można czyjąś pracę nobilitować, podając listę znakomitych twórców, którzy wcześniej zrobili już rewelacyjną czaszkę.

Bywa też piśmiennictwo interesujące, wciągające, mądre, inteligentne, wykorzystujące nowe teorie, bywa indywidualne! Czasem niestety współcześnie indywidualność jest nieco nadużywana, swoboda stylu rozumiana nazbyt fanatycznie. Żadnych reguł proszę Państwa! Proszę wymienić choć jedną! – Prawda? – Jest wiele prawd. – Umiejętność pisania, budowania zdań? – Nie rozpoznajesz oryginalności stylu jełopie!

Eh na szczęście jest parę takich osób, których pisanie zachwyca. Jak nie zachwyca? – Skoro naprawdę szczerze jestem pod wrażeniem.

Jest światełko w tunelu: gazety donoszą dzisiaj o narodzinach w Japonii robo sapiens – 130-centymetrowego androida. Oto możemy tak go stworzyć, aby czytał krytyków, filozofów, historyków sztuki i literatów. Już uczy się chodzić i mówić jak dwuletnie dziecko. Sugeruję, aby w następnej kolejności uczyć go czytać artykuły o współczesnej kulturze, krytyki, recenzje z wystaw i spektakli a potem koniecznie wykształcić w nim pragnienie uczestnictwa w wydarzeniach światka kultury. Wówczas, gdy odbiorcy się znajdą, nie będzie mnie już gnębić pytanie o faktyczne istnienie odbiorcy. I problem edukowania dzieci ludzkich do świadomej partycypacji w kulturze i wykształcenia w nich potrzeby takiego, przestanie być aktualny. I człowiekowi szczerze i naturalnie niezainteresowanemu niepotrzebnie głowy zawracać nie będą i krytyk będzie cały.

Komentarze (5) do artykułu “Niepotrzebny krytyk potrzebny”

  1. Myślę, że problem leży w intencji piszących o sztuce. Brakuje im często pokory, chęci otwarcia się na artystę i zjawiska, które opisują. Czasem jest to z góry przyjęta opcja, szybka ocena – warto, nie warto, czasami chęć dogodzenia własnemu ego, bo dlaczego tylko artysta ma do tego ego prawo?
    Artysta ma prawo, piszący niestety jednak nie, ponieważ zamienia się role. Tak, wiem, żyjemy w czasach twórczości kuratorskiej i artyści są częstokroć tylko materiałem do projektów. Artystów zwykle się nie słucha, to artyści mają słuchać krytyków, piszących o sztuce. Przepraszam, że wrzuciłem krytyków i kuratorów, do jednego worka, ale to ostatnio częsty przypadek head & shoulders.
    Zgadzam się, istnieją – co prawda nieliczni – piszący inteligentnie, zrozumiale, prosto, wnikliwie, stawiający wysoko poprzeczkę. Niektórzy z nich bywają też mądrymi kuratorami, bo nie tu leży problem. Jeśli tak naprawdę nie kocha się artystów tylko siebie, trudno przekonać o ich wartości czytelników i tu jest problem.

  2. konrad

    Czy Japończycy tworzą robo sapiens po to, aby był odbiorcą kultury? Wątpię. Gdzie leży problem, nie wiem. Dlaczego słowo “artysta” w Polsce jest synonimem słowa leń, nie wiem. Ale póki sztuka nie zyska w hierarchii wartości Polaków, będą potrzebne roboty.

  3. Wraz z grupą znajomych pracujemy właśnie nad stworzeniem niewielkiego, lokalnego, niezależnego serwisu kulturalnego. I jakoś tak między wierszami zadajemy sobie podobne pytania: komu i po co potrzebny krytyk, ktoś kto o kulturze pisze? Czy potrzeba ich w ogóle? W zasadzie to, co robimy, jest w 100% wolontariackie, więc nie myślimy kategoriami zarobku. A krytyka uprawiana przez nas ma sens jedynie wobec interakcji czytelników. Zdajemy sobie sprawę z własnych ograniczeń, braku talentu. Ale z drugiej strony myśl, że spotkamy się z głosami innych, nawet skrajnie krytycznymi, jest tym co napędza naszą pracę. Opisane przez Ciebie przypadki nie są odosobnione – ile razy spotkałem się z podobnymi tekstami. Ale patrząc na sposób ich fukncjonowania w sieci, można czasem stwierdzić, że to dyskusja pod nimi stanowi prawdziwą ich esencję. Dlatego lubię teksty, które każą wypowiedzieć się od siebie, postawić autorowi swoje kontrargumenty.

  4. Bies

    Zajmować się pisaniem o sztuce, a nie sztuką, to raczej puste.

  5. Zastąpić krytyka robotem – przemawia przez panią zniechęcenie, a może frustracja. Myślę jednak, że poczucie misji jest bardzo ważne. Niech pani nie traci entuzjazmu.
    PP

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

FFFAMOUS

Od 25 października do 28 listopada 2017 roku

Piotr Leczkowski, Eva Calls 07, 2014 42 x 53 cm, fotografia cyfrowa, clothes & stylist By Björn (źródło: materiały prasowe organizatora)

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR