Dlaczego „nieluzja”? Albowiem „iluzja” wyczerpała możliwości wzbogacania i rozszerzania znaczeń, stając się słowem tak wieloznacznym, iż przestało cokolwiek precyzyjnie znaczyć. Czy nowy termin wprowadzam potrzebnie? Odpowiem słowami Feyerabenda z książki „Przeciw metodzie”: Główne idee tego eseju [...] są banalne i wydają się banalne, gdy wyrazimy je, korzystając z właściwych terminów. Wybrałem tutaj bardziej paradoksalne sformułowania, ponieważ nic tak nie otępia umysłu jak dobrze znane słowa i slogany.

Nieluzja, to prawda i fałsz w jednym, to akceptowany fałsz i podważana prawda. Efekt uświadomionej niemożliwości znalezienia ostrego podziału między wykluczającymi się kategoriami. Na jeden z aspektów nierozstrzygalności owego zagadnienia zwrócił uwagę Russel w „Problemach filozofii”: Innym, obok zasad ogólnych, rodzajem prawd samooczywistych są te, które bezpośrednio wywodzimy z wrażeń. Nazwiemy je „prawdami postrzeżeniowymi”, a wyrażającym je sądom nadamy miano „sądów postrzeżeniowych”. Ale tutaj, aby dokładnie określić naturę tych samooczywistych prawd, trzeba zachować pewną ostrożność. Faktyczne dane zmysłowe nie są ani prawdziwe, ani fałszywe. Nie przeszkadza im to jednak osiągać doskonałości w mamieniu.

Jeżeli coś nie daje gwarancji, iż jest tym, za co uchodzi próbuje przekonać do sugerowanego sensu własnym zaprzeczeniem. Ale nie-coś, to przecież dalej coś, tylko że z przeciwnym niejako znakiem. Nieiluzyjna iluzja, pozbawiona wdzięku kreatora złudzeń, otwiera się na nieznane. Nieobecność przedstawienia czy raczej jego niekompletność zaprasza wyobraźnię do nieskrępowanej kreacji. Coś, co ledwie szkicowo zasygnalizowane zostało obrazem, doznaje dopełnienia. Splot obrazowych cząstek i drobnych fragmentów niekompletnego wizerunku, nie dając asumptu do wyobrażenia sobie całości, wyzwala domysły, których niezborna sieć wraz z mnożeniem niewiadomych coraz bardziej zagęszcza się. Tak oto myślane dominuje widziane. Strzępy iluzji objawiają się nieluzją. Pozbawione pewników widzenie, zdezorientowane brakiem wizualnej ciągłości, zniekształcone zmiennością potencjalnych perspektyw nieuchronnie prowadzi do błędnych interpretacji, do naprzemiennego odnajdowania i gubienia sensu. To praktyka kontaktowania się ze światem, którą należałoby dedykować Każdemu myśleniu, które znika w niepamięci, by posłużyć się mottem ze „Sztuki maszyny” Ezry Pounda.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

2. Weekend Księgarń Kameralnych

Od 21 do 23 kwietnia 2017 roku

Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych 2016 (źródło: materiały prasowe)

11. IN OUT Festival

Od 22 do 23 kwietnia 2017 roku

Festival IN OUT (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zsolnay. Węgierska secesja

Od 20 kwietnia do 2 lipca 2017 roku

Dzban, 1898–1899, prawdopodobnie Tadeusz Sikorski, kamionka, eosyna, Janus Pannonius Múzeum (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR