Na kontekst VI Kongresu Kultury Polskiej wpłynęły różne, często kontrastowe czynniki: krążące nad Europą widmo kryzysu ekonomicznego, pozytywne reminiscencje Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, odbiór planu Hausnera w środowisku twórców kultury, kontrowersje wokół rzekomego ocenzurowania dokumentu filmowego Agnieszki Arnold Kongres niedokończony, wreszcie sygnały o zbojkotowaniu Kongresu przez część środowiska kultury oraz zorganizowany przez nie Anty-kongres.  Sama historia Kongresów Kultury nie jest jednoznaczna, o czym przypominał film, a w jednej z jego scen znalazł się fragment wystąpienia Tadeusza Kantora, który – zamiast rozpocząć swój odczyt – zaczął przestawiać otaczające go przedmioty, jakby reżyserował jeden ze swoich spektakli. Do aktywności Kantora, naruszającego sztywny porządek, odniosła się w chwilę później Agnieszka Holland, przestawiając stoły podczas pierwszego panelu, tak, aby paneliści mogli widzieć się wzajemnie.

Kongres Kultury Polskiej, fot. Anna Kaczmarz, z arch. Krakowskiego Biura Festiwalowego

Kongres Kultury Polskiej, fot. Anna Kaczmarz, z arch. Krakowskiego Biura Festiwalowego

Już pierwszy dzień Kongresu rozpoczął się od sporu między ekonomistami a reprezentantami świata kultury, której echa powracały w kolejnych sympozjach oraz w wystąpieniach podsumowujących. Leszek Balcerowicz zarzucił kulturze „obciążenie mentalnością radzieckiego działacza”, co wywołało gorącą dyskusję. Waldemar Dąbrowski w ramach II panelu plenarnego, polemizował z Leszkiem Balcerowiczem i Jerzym Hausnerem, mówiąc, że do procesów twórczych nie da się zastosować rozwiązań rynkowych, czy biznesowych. Wskazał również na pozytywne przejawy aktywności kultury polskiej: działalność Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, sukcesy festiwalu filmowego w Gdyni, rok polski w Izraelu.

Niekiedy krytyka wyrażona na Kongresie przynosiła natychmiastowe rezultaty, jak w przypadku szybkiej reakcji władz miejskich Wrocławia, które, choć pierwotnie wycofały się z dotowania „Notatnika Teatralnego”, po upublicznieniu tej informacji na Kongresie, postanowiły przywrócić swoje wsparcie temu periodykowi. Najbardziej dobitnym stwierdzeniem, które zdominowało przekaz ostatniej sesji plenarnej, była wypowiedź Michała Zadary o pieniądzach przeznaczonych na kulturę, które są, ale… w Stadionie Narodowym. W kolejnej sesji nawiązał do tego Bartosz Szydłowski, występując w koszulce z napisem „Ludzie kultury to prawdziwa reprezentacja narodowa”. Interdyscyplinarny skład uczestników pierwszej sesji plenarnej Przestrzenie twórczości, spowodował, że nakreślono wiele inspirujących tez, wyznaczono niemało kierunków badań i dyskusji. Nie wszystkie zostały później rozwinięte, jednak mam nadzieję, że niektóre zagadnienia takie, jak np. problematyka miasta, wskazana przez Ewę Rewers, a zwłaszcza problemy średnich miast, ich kreatywności, estetyki i przestrzeni publicznej, także uwagi Piotra Piotrowskiego na temat wolności kultury i współczesnych jej problemów, które mają swoją genezę w ukrytych problemach z lat 80., zostaną jeszcze poruszone.

Strony: 1 2

1D. Hajok, Niechciany dar dla Podgórza, „Gazeta Wyborcza” (Kraków), 24.09.2009, s.1.

Ewa Wójtowicz (1975), doktor nauk humanistycznych, (UAM w Poznaniu, 2006). Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu (2000). Wykłada w ASP w Poznaniu oraz w WSNHiD w Poznaniu. Autorka książki Net art (Kraków 2008).

EWA WÓJTOWICZ – dr hab. nauk humanistycznych, absolwentka poznańskiej ASP. Autorka książek Net art (2008), Sztuka w kulturze postmedialnej (2016) oraz tekstów poświęconych sztuce mediów. Wykłada na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń