Do grona moich ulubionych artystów należą między innymi: Józef Szajna, Jan Berdyszak, Anish Kapoor, AH Xian i Jannis Kounellis. Prace tego ostatniego ujrzałam po raz pierwszy w roku 1997 w Kassel. Jedna z galerii miejskich, nazwy dziś już nie pamiętam, prezentowała film, którego bohaterem był właśnie Jannis Kounellis. Chodziło o wykorzystanie żywiołu ognia w performance. Pokazywane  na ekranie działania bardzo przypadły mi do gustu. Kiedy w roku 2003 Instytut Kultury Greckiej w Berlinie zorganizował spotkanie z Kounellisem pobiegłam od razu. Niestety artysta opowiadał o swych dokonaniach po grecku. Tylko specjalnie zaangażowany tłumacz, przekładał jego wypowiedzi na angielski. Twórca  mówił o teatralnym traktowaniu swych rzeźb oraz o reżyserowaniu przedmiotów. Siwy, wiecznie uśmiechnięty staruszek oczarował mnie swoją spokojną, promienną aurą.

Jannis Kounellis urodził się w 1936 roku w greckim mieście Pireaus. Mając 20 lat pojechał do Rzymu, gdzie na Akademii Sztuk Pięknych, skończył rozpoczęte w Atenach studia malarskie. Od roku 1956 mieszka i pracuje w Rzymie. W latach 1993 – 2001 wykładał rzeźbę na Akademii Sztuk Pięknych w Duesseldorfie. Oprócz malarstwa, rzeźby, instalacji, akcji, performancu uprawia scenografię, jak również pisze dramaty teatralne. Wystawiał w wielu renomowanych instytucjach sztuki współczesnej na świecie. Choćby tylko w latach 2005/06 prezentacje jego prac miały miejsce: w Muzeum Sztuki Współczesnej w Neapolu, w Muzeum Sztuki „Municipal Toyota” w Toyota, w Galerii Narodowej Sztuki Współczesnej w New Dehli, w Muzeum Sztuki Współczesnej w Wiedniu, w Galerii Narodowej Sztuki Współczesnej w Edynburgu, w Muzeum Sztuki w Lichtensztajnie, w Fundacji „Arnaldo Pomodoro” w Mediolanie. Dwa razy uczestniczył w Dokumenta Kassel, w roku 1972,  Documenta 5 i w roku 1982 , Documenta 7.

Jannis Kounellis, jest jednym z najbardziej znaczących europejskich artystów. W roku 1962 wraz z Mario Merz stworzył kierunek, Arte Powera (sztuka biedna). Chodziło o wykorzystanie w pracach artystycznych  elementów naturalnych, prostych i ubogich. Także o odzwierciedlenie rzeczywistości w formie poetycznego opowiadania. Kounellis zdecydowanie poszerzył ówczesne pojęcie sztuki współczesnej. Nikt przed nim nie stosował w twórczości: kamienia, piasku, węgla, minerałów, desek, drewna, ziarna, juty, gazu, wełny, kawy. Jako pierwszy robił instalacje z udziałem żywiołów: wody, ziemi, ognia, powietrza. Zainteresowany naturą oraz bezustannie toczącym się życiem, uwypuklił w swych pracach procesy przemian związanych z organicznym trwaniem w czasie. Zjawiska, takie jak: „ogień płonie i spala, woda rozlewa się i zamarza, owoce pól i łąk rosną, dojrzewają, przemijają, konie galopują i rżą”, zintegrował z osiągnięciami cywilizaji. Nadał nowy kontekst zestawionym ze sobą przedmiotom o przeciwnej symbolice.

W roku 1960 zadebiutował wystawą indywidualną w Rzymie. Stworzył wtedy swoisty malarsko dźwiękowy performence. Na białych i czarnych płótnach odciskał litery i cyfry, wyśpiewując jednocześnie ich nazwy. Kounellis był autorem licznych skandali.

Największe oburzenia społeczne wywołał w roku 1969 wstawieniem żywych koni w rzymskiej Galleria l’Attico. Jego prezentacje mają teatralny charakter. Przy czym artysta zawsze uważał metamorfozę za główny temat swej twórczości. Przemiana należała też do motywów przewodnich jego kolejnej wystawy w berlińskiej Nowej Galerii Narodowej ( 08.listopada 2007- 24 lutego 2008 ).

Zainspirowany mitologią grecką i labiryntem króla Minosa, zbudował w Berlinie stalowy labirynt, symbolizujący drogę od narodzin aż do śmierci, będący wyrazem wszystkich zagadek, niepewności, lęków, snów i okropności XX wieku. Sciany stalowego labiryntu o wysokości 2,32 metrów, znakomicie współgrały z zaprojektowaną przez Miesa van der Rohe szklaną architekturą galerii. Kounellis potraktował berlińską wystawę niczym spektakl.

Idąc korytarzami labiryntu widzowie mogli natrafić na stare dzwony, mur z kamieni, muchę, krzesło z włosami, łój, lub szatnię z szeregiem czarnych płaszczy. Ustawione w rogu jutowe wory z ziarnami kawy, fasoli, grochu, dawały obietnice przyszłego życia. Materiały takie jak, stal i węgiel zostały skonfrontowane  z kawałkiem płótna, wełną, jajkiem. Artyście zależało na równoczesnym zaprezentowaniu organizmów żywych, przetworzonych i martwych. Miało to przedstawiać rozpoczęty w dobie rewolucji przemysłowej proces wyniszczania natury. W labiryncie wisiał obraz z napisem „Wolność i śmierć” a pod nim płonęła świeczka, symbol pamięci dla tych co odeszli. Przed wejściem do labiryntu stały, jakby pozostawione przez fabryczne szwaczki, stare, zdezolowane maszyny do szycia. Obok widniał krąg krzeseł z czarnymi tobołkami wędrowców. Ukryty z boku napis: „Uwaga ostre noże” przestrzegał przed perspektywą zemsty najemnych robotników. Kounellis wzywał odwiedzających do zastanowienia nad sensem istnienia świata opartego na wyzysku biednych społeczeństw. Utrzymana w brązach, czerni, popielu, paleta barw, wprowadzała odbiorców w romantyczny i poetycki nastrój. Chętnie wspominam tą piękną wystawę, gdyż moim zdaniem, rzadko można zobaczyć tak spójny wizualnie, estetycznie i ideowo obraz. W dobie postępującej globalizacji wymowa labiryntu Kounellisa stanowiła  aktualne współcześnie przesłanie.

Dodaj komentarz


Recenzje

Rzeźbiarz

Lena Wicherkiewicz

Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Orońsku (źródło: materiały Kwartalnika Rzeźby OROŃSKO)

Mój jedyny, mój najdroższy!

Monika Malessa-Drohomirecka

„Wszystko jak chcesz. O miłości Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Tam, gdzie teraz – sztuka w procesie

Agnieszka Cieślak

Widok wystawy „Tam, gdzie teraz”, Galeria Labirynt w Lublinie, 2017, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały organizatora)

Globalna wioska, czyli Inne Brzmienia 2017

Wojciech Michalski

Tik Tu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka i mózg

Zuzanna Sokołowska

Małgorzata Jabłońska, „Neuro.Szkice” (źródło: materiały prasowe organizatora)
więcej artykułów

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Kierunek mebel

Od 20 lipca do 7 września 2017 roku

Barbara Stelmachowska, „Kuchnia zero” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Artists in Residence: Helytovych, Isychenko, Ugay

Od 28 lipca do 18 sierpnia 2017 roku

Andriy Helytovych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rewolucjoniści sztuki: Max Liebermann

Od 20 lipca do 13 października 2017 roku

Max Liebermann, „Gra w polo”, 1912, fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

IX Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych

Od 29 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anita Owsianna. Defekt

Od 28 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Anita Owsianna, „Defekt” (źródło: materiały prasowe organizatora)

40. Europejska Konwencja Żonglerska

Od 22 do 30 lipca 2017 roku

Gandini (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alfabet sztuki

Od 21 lipca do 3 września 2017 roku

Magdalena Abakanowicz, „La Seur” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carnaval Sztukmistrzów

Od 27 do 30 lipca 2017 roku

Carnaval Sztukmistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Adriatycka epopeja. Ivan Meštrović

Od 25 lipca do 5 listopada 2017 roku

Ivan Meštrović, „Historia Chorwatów”, Zagrzeb, 1932, brąz, autor fotografii: Filip Beusan (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stale o Nowej Hucie

Od 18 lipca do 8 października 2017 roku

Wnętrze mieszkalnia na osiedlu w Nowej Hucie, lata 50. XX w., aut. fot. nieznany, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR