Przed miesiącem w odruchu, który dobre maniery nie pozwalają mi nazwać po imieniu, zżymałem się na jakość zapełniających krakowskie ulice realizacji tzw. artystycznych, a w szczególności na intelekt analfabetów kulturowych, którzy te knoty parafują, finansują i odsłaniają. Jednym słowem żyć się odechciewa w mieście, niby jednym z najpiękniejszych w kraju, które notorycznie zapełniają nie pomniki lecz maszkary. Siłą rzeczy, lecz w oparciu o smutne fakty, sytuację niestety generalizuję dla całego kraju i powszechnej świadomości sztuki w narodzie.

Niedawno jednak dotarł do mnie w prasie codziennej pozytywny wyjątek z naszego kraju. Piotr Szwabe na jednej ze ścian bloku, w którym w latach 80. mieszkał Lech Wałęsa, namalował portret byłego przywódcy Solidarności i prezydenta. Jest to swoisty pomnik – hołd złożony bohaterowi w 25. rocznicę przyznania mu Pokojowej Nagrody Nobla.

Portret niezwykły, gigantyczny, namalowany jakby z różnokolorowego rastra, wykorzystujący estetykę ulicy i graffiti, odnajduje się w przestrzeni ponurego blokowiska. W pierwszej chwili nieczytelne, malowidło zmusza do minimalnego zastanowienia i wysiłku w interakcji z ideą. Z oddali w oczywisty sposób ukazuje znane na całym świecie oblicze.

Nie dotarły do mnie wieści o hucznym odsłonięciu monumentalnego malowidła Piotra Szwabe – decydenci cały czas przecież zajęci są ustalaniem aktualnej wizji historii i nie mieli czasu. Może i dobrze, bo dzieło ma szansę zaistnieć w świadomości zwykłych ludzi, sprowokować refleksję o wiele głębszą, nie namaszczoną fanfarami i istnieć w blokowisku a nie na salonach, tam gdzie toczy się życie większości.

KRZYSZTOF SIATKA (1981) – historyk sztuki (doktorant w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego) i krytyk (członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA). Interesuje się i bada sztukę neoawangardy i współczesną, w szczególności ciekawią go intermedialne postawy twórcze. Kurator wystaw sztuki współczesnej zatrudniony w Galerii Bunkier Sztuki. Wcześniej dyrektor galerii FotoMediumArt. Autor koncepcji kilkudziesięciu wystaw, na których prezentowane były dzieła m.in. Kingi Arayi, Jana Berdyszaka, Christiana Boltanskiego, Tomasza Dobiszewskiego, Natalii LL, Ewy Partum, Zdzisława Sosnowskiego, Teresy Tyszkiewicz, Timma Ulrichsa, Wolfa Kahlena, Alicji Żebrowskiej. Teksty krytyczne publikował m.in. w „Arteonie”,„Exicie”, „Fragile”, „Czasie Kultury”, „Dekadzie Literackiej” [źródło: materiały prasowe Bunkra Sztuki w Krakowie].

1 komentarz do artykułu “Polak potrafi…”

  1. nea

    Ciekawe wydaje się w tym kontekście, jak dzieło może funkcjonować równolegle do historycznych osiągnięć bądź przewinień osoby. Nie chcąc wnikać tutaj w dyskusję nad wkładem Wałęsy w losy naszego kraju, ciekawe jest jak powstaje mit, który niezależnie od zdobytej wiedzy historycznej rozwija się zupełnie niezależnie. Szczególnym przykładem może być np. “Che” (Ernesto Guevara). Okrutny morderca, którego mit i sława wydają się zupełnie odporne na wszelką wiedzę, którą o tym człowieku posiadamy. Osoby stają się pomnikami pewnego zjawiska, w które tak bardzo pragną wierzyć masy, że nie dopuszczają innej możliwości myślenia niż przez uwielbienie. Nie wierzą przy tym w tą konkretną osobę, lecz w mit który ona reprezentuje. Zupełnie niezależnie od stanu faktycznego. Zupełnie nie zadając pytań.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń