Aby mówić o relacjach kultury artystycznej i globalizacji musimy porozumieć się w kilku dość fundamentalnych kwestiach.

Po pierwsze w kwestii pojęć. Zakładam, iż mówiąc o kulturze artystycznej dyskutujemy nt norm i wzorów o charakterze symbolicznym oraz praktykach artystycznych i ich publiczności, wraz całym instrumentarium instytucji, systemów finansowania i prawnym. Gdy mowa o globalizacji to mamy na uwadze pewien proces gospodarczy uzbrojony w pewne praktyki technologiczne (technologie, środki przekazu, media) i organizacyjne (koncerny, korporacje, banki i międzynarodowe fundusze) a więc proces rozwijający się w sferze kultury materialnej.

Po drugie warto porozumieć się w kwestii następującej: czy oprócz materialnych praktyk globalizacja posiada swoją AURĘ, (wytwarza ją lub skądś czerpie) symboliczną? Pytam czy zgodzimy się, iż procesowi globalizacji towarzyszą jakieś normy i wzory, czy szeroko rzecz ujmując towarzyszy temu jakaś mentalność. A także czy jest w niej (globalizacji) ziarno wartości? Jakie przesłanie redagowane w kategoriach kultury symbolicznej (jednej z kategorii tej kultury: sztuce, religii, nauce, zabawie) towarzyszy tym wielkim procesom gospodarczo/politycznym?

Kulturowe (w węższym rozumieniu jako kategorie kultury symbolicznej) atrybuty globalizacji były wielokrotnie analizowane i wszechstronnie prezentowane, w czasach gdy jeszcze święciła ona triumfy i przedstawiana była jako zapowiedź końca historii i rodzaj świeckiego zbawienia. Nauki techniczne uświęcały swój postęp technologii komunikacyjnych w społeczno/ustrojowej kategorii społeczeństwa komunikacyjnego, nauki ekonomiczne rozbudowały się dzięki wiedzy o zarządzaniu, nauki humanistyczne zafundowały nam cultural studies jako rodzaj humanistyki zintegrowanej, zorientowanej nie tyle na rozstrzyganie prawdy i fałszu, co podważanie roszczeń do prawdy, nieskończoną interpretację i dyskurs. Sztuka szukająca swego miejsca w perspektywie procesów globalizacyjnych również znalazła się w orbicie tak rozumianej humanistyki, eksploatując ten spadek po awangardzie, który eksploatował jej krytyczny potencjał, bądź drugie swoje oblicze – atrybut rynkowego towaru, wpisując się w ten sposób w logikę światowego wolnego handlu. Swoje złote lata przeżywa zabawa zarówno w swej postaci całkowicie urynkowionej zabawki (których symbolem stała się Barbie i klocki Lego), jak i w różnych ludycznych formach pop – kultury, w formach elektronicznych gier i sportu.

Rolę „czarnego luda” globalizacji przypadł jednej z fundamentalnych kategorii kultury symbolicznej, jakim jest religia. Miejsce religii (zwłaszcza źródłowej dla Zachodniej cywilizacji religii chrześcijańskiej) w procesach globalizacyjnych wymaga wnikliwszego naświetlenia, tu – upraszczając problem – wskażę na pewne jaskrawe i powszechnie dyskutowane fakty (wewnętrznych) krytycznych ataków na symbole chrześcijaństwa. Z drugiej strony islam stał się symbolem przeszkody, na która natknęła się globalizacja. Data 11 września stała się symboliczną czasową granicą pewnego etapu jej ekspansji. Jeśli w symbolicznej aurze globalizacji szukać religii to byłaby to zapewne jakaś jej nowoczesna mutacja na przykład scjentolodzy.

Gdyby zatem próbować pozytywnie odpowiedzieć na zadane na wstępie, drugie pytanie i – oczywiście w wielkim uproszczeniu – syntetyzować symboliczną kulturową AURĘ globalizacji, to składało by się na nią idea społeczeństwa komunikacyjnego (co w praktyce oznacza powszechny dostęp do Internetu i telefonii komórkowej), wyposażonego w rozbudowane uczelnie ekonomiczne i wydziały kulturoznawstwa na uniwersytetach oraz pracownie sztuki krytycznej wraz z zakładami teorii marketingu na akademiach sztuk pięknych, dodajmy: klubów fitness i, ewentualnie, kaplicami scjentologicznymi jako miejscami kultu religijnego.

Na kulturę artystyczną globalizacji uzupełnijmy spostrzeżenia dotyczące sztuki oprócz wskazanych już głównych nurtów krytycznego i komercyjnego składały by się także takie instytucje jak: stare (Biennale Weneckie, Kassel) i liczne nowe międzynarodowe wystawy sztuki, wielkie międzynarodowe kolekcje i przede wszystkim aukcje i targi sztuki.

Czy globalizacja wyposażona jest w inne jeszcze wartości? Odpowiadam – tak. Pierwsze z brzegu: pluralizm, tolerancja, wolność jednostki zabezpieczana prawami człowieka. Czy jest w niej ziarno tych wartości, które przyczyniły się wydatnie do zaistnienia i wzrostu cywilizacji europejskiej, takich np. jak: odpowiedzialność za własne czyny (i za innych), solidarność z drugim człowiekiem, realizm, tzn zgodności opisu i symbolu ze stanem materialnym, samoograniczenie, samowystarczalność. Odpowiadam – raczej nie.

Wreszcie kwestia najważniejsza: wartości trwają dzięki pewnej konstrukcji mentalnej, w której wartości te, jako czynniki świata duchowego, posiadały pewną autonomię wobec świata materialnego – gospodarczego. Były zinternalizowane (synkretycznie wpisane w te byty) bądź umocowane transcendentalnie. Słabością symbolicznej (by nie powiedzieć duchowej) AURY globalizacji jest problem jej legitymizacji. Zapytajmy wprost – kto chce umierać za globalizację? Raczej nie chcą, choć umierają, żołnierze amerykańscy, angielscy i polscy. Natomiast szczerze chcą umierać arabowie, ale p r z e c i w k o globalizacji.

Strony: 1 2

Komentarze wyłączone.


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Od marionetek do robotów. Historia teatrów lalkowych w Gdańsku

Od 28 czerwca 2017 roku do 15 stycznia 2018 roku

„Bajki robotów”, 2016 r., fot. Piotr Pędziszewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kobiece spojrzenie. O aktorstwie Antoniny Hoffmann

Od 29 czerwca 2017 roku do 4 lutego 2018 roku

Portret Antoniny Hoffmann autorstwa Julesa Vallenta, 1875, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Przegląd Sztuki SURVIVAL

Od 23 do 27 czerwca 2017 roku

Dominika Oleś, „Artykulacja” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Making Places

Fieldoffice Architects Sheng-Yuan Huang

Od 22 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Wieża widokowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

21. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Od 24 czerwca do 2 września 2017 roku

Tubicinatores Gedanenses (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczinskiego

Od 20 czerwca do 5 listopada 2017 roku

„Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczynskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tak widzą. Panorama fotografii węgierskiej

Od 13 czerwca do 10 września 2017 roku

András Bánkuti, „Zmierzch”, Moskwa, 6 listopada 1990 © Bánkuti András (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skarbiec. Złotnictwo archikatedry wrocławskiej

Od 13 czerwca do 24 września 2017 roku

Pastorał Biskupa Georga Koppa (fragment), Wilhem Rauscher, Fulda, ok. 1890, srebro złocone, emalie, kameryzacja, fot. Arkadiusz Podstawka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stanisław Baj. Czarna rzeka

Od 10 czerwca do 9 lipca 2017 roku

Stanisław Baj, „Czarna rzeka” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sploty ducha, wzory codzienności

Sztuka balijska z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 8 czerwca do 20 sierpnia 2017 roku

„Walka kogutów”, 2007 (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR