Płynie się zawsze do źródeł pod prąd, z prądem płyną śmiecie1.
Zbigniew Herbert

Zamiast systemu hermeneutycznego, potrzebujemy erotyzmu w kontakcie ze sztuką2.
Susan Sontag

Pierwotne znaczenie terminu kontestacja wywodzi się ze średniowiecznej scholastyki. Oznaczało ścieranie się różnorodnych poglądów, dysputę i uzgadnianie argumentów. Współcześnie bywa pomocny w opisie wielowymiarowych procesów zachodzących w społeczeństwie. Renesans jego użycia nastąpił po 1968 roku, w obliczu wydarzeń paryskiego maja i wystąpień młodych ludzi buntujących się wobec skostniałego systemu i uciążliwej tradycji3. Kontestacja podobnie jak sztuka, która nigdy nie może być rozpatrywana w oderwaniu od swojego widza, ma źródła w społeczeństwie.

Futuryści: Luigi Russolo, Carlo Carra, F. T. Marinetti, Umberto Boccioni, Gino Severini
Futuryści: Luigi Russolo, Carlo Carra, F. T. Marinetti, Umberto Boccioni, Gino Severini

Niezbywalną cechą kontestacji jest przyrodzony, głęboko osadzony w doznaniach i uczuciach, bunt. Ma charakter irracjonalny aby nie powiedzieć schizofreniczny, ponieważ kontestator najpierw neguje, a dopiero później dokonuje refleksji. Dezaprobata wynika z intuicyjnego oglądu świata. Dlatego w powszechnym przekonaniu istnieje mit, jakoby buntownik nie miał wiele do zaoferowania w akcie destrukcji. Ale przecież nade wszystko kontestacja jest wyzwaniem, a za heroicznie romantyczną odwagę można zapłacić wysoką cenę.

Buntownik demonstracyjnie narusza panujące normy i wyróżnia go negatywny stosunek do wartości i prawd wyznawanych przez większość. Efekty są tyle ważne co nieprzewidywalne. Dla prowodyra będzie to sposób na wyzwolenie i manifestację poglądów, dla widza indywidualna refleksja, o tyle ciekawa, że niekalkulowana przez autora. Kontestator nie udziela odpowiedzi lecz indaguje. Jeżeli pytanie jest ciekawe i postawione w odpowiednim czasie wywiąże się interesujący dialog.

1 Rozmowa Adama Michnika ze Zbigniewem Herbertem, „Krytyka”, 1981 nr 8

2 S. Sontag, Przeciw interpretacji, „Literatura na świecie”, 1979, nr 9.

3 T. Paleczny, Kontestacja: formy buntu we współczesnym społeczeństwie, Kraków 1997, s. 3.

Strony: 1 2 3 4 5 6

KRZYSZTOF SIATKA (1981) – historyk sztuki (doktorant w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego) i krytyk (członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA). Interesuje się i bada sztukę neoawangardy i współczesną, w szczególności ciekawią go intermedialne postawy twórcze. Kurator wystaw sztuki współczesnej zatrudniony w Galerii Bunkier Sztuki. Wcześniej dyrektor galerii FotoMediumArt. Autor koncepcji kilkudziesięciu wystaw, na których prezentowane były dzieła m.in. Kingi Arayi, Jana Berdyszaka, Christiana Boltanskiego, Tomasza Dobiszewskiego, Natalii LL, Ewy Partum, Zdzisława Sosnowskiego, Teresy Tyszkiewicz, Timma Ulrichsa, Wolfa Kahlena, Alicji Żebrowskiej. Teksty krytyczne publikował m.in. w „Arteonie”,„Exicie”, „Fragile”, „Czasie Kultury”, „Dekadzie Literackiej” [źródło: materiały prasowe Bunkra Sztuki w Krakowie].

Komentarze wyłączone.

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń