Zamość jako miasto idealne jest miastem niewidzialnym. O pewnych wątkach obecnych w projekcie Ideal City – Invisible Cities.

Koncepcja miasta idealnego od dawna poruszała wyobraźnię artystów i architektów, a tkwiąca w niej utopia jest atrakcyjna także współcześnie. W Zamościu widzimy rezultaty projektu, któremu za cel postawiono przesunięcie rozważań nad idealnym miastem w wiek XXI. W efekcie powstało wiele interesujących artystycznych realizacji, które wpisane są w różne części miasta i niejednokrotnie odwołują się bezpośrednio do specyfiki swojego otoczenia.

Miasto idealne w przeciwieństwie do podobnych poszukiwań na polu proporcji jednej budowli – idealnego kształtu świątyni lub malarskiej wizji ciała ludzkiego, zawiera duże niebezpieczeństwo. Wizja staje się realnością mieszkańców.

Obiekty artystyczne zostały umieszczone na rynku, na podwórkach, placach, w budynkach i bastionach, oraz w ramach wystawy w kilku miejscach ekspozycyjnych: Muzeum, Galerii BWA, i Akademii Zamoyskiej. Oddanie do dyspozycji tak wielu fragmentów miasta umożliwiło artystom indywidualne wypowiedzenie się i ujęcie problemu. Okazało się, że Zamość posiada bardzo wiele miejsc odpowiednich do prezentacji sztuki współczesnej i przede wszystkim może twórczo oddziaływać i inspirować.

Rynek Wielki z obiektami Teresy Murak i Colina Ardley’a
Rynek Wielki z obiektami Teresy Murak i Colina Ardley’a

Na Rynku Wielkim Teresa Murak wykonała kompozycję z ziemi i zasianych roślin. W sposób symboliczny opowiedziała się po stronie natury, dla której niewiele pozostaje miejsca w idealnym mieście, które odwołuje się do racjonalnego myślenia, porządku, proporcji i geometrii, czyli wszystkiego, co kojarzone z męskością wyklucza ze sfery publicznej pierwiastek żeński. W kontraście do jej kompozycji, nawiązującej do pracy kobiet, w centralnym miejscu rynku stanął duży obiekt Colina Ardley’a – już wytwór umysłu, nie rąk samego artysty – piramida, której forma oparta jest na proporcjach rynku.

Monika Sosnowska
Monika Sosnowska

Monika Sosnowska zaprojektowała dla miasta fontannę – geometryczna forma i woda wykorzystane zostały tu przewrotnie. Z fontanny tryska czarny płyn, a kształty prostych figur: kwadratu i prostokąta, które składają się na rzuty całości są zniekształcone. Artystka ukazuje jak różnie można pojmować ideał, także ironicznie i humorystycznie.

Interesujące relacje pomiędzy obiektami a otoczeniem zachodzą w momencie, kiedy artyści zgłębiając tkankę miasta wtargnęli ze swoimi realizacjami w odizolowane od ulicy podwórka. Sytuacja staje się tam bardzo napięta i skomplikowana, bowiem wizerunek miasta dramatycznie zmienia się, kiedy wejdziemy w zaniedbane, otoczone odrapanymi ścianami fragmenty miasta, w których szczególnie atakuje nas nieprzyjemny zapach śmietników.

Lucas Lenglet, Columbarium
Lucas Lenglet, Columbarium

Czy pozwalając artystom na działania w takich miejscach wygrywa coś władza miasta dla swoich mieszkańców? Może tylko zwiększa litość odbiorców sztuki, lub zapewnia chwilową zabawę dla miejscowych dzieci – to zapewne już dużo. Takie miejsca odkryli Franka Hoernschemeyer i Lucas Lenglet, którzy zbudowali obiekty idealne, bo mogące stanąć gdziekolwiek. Wstawili swoje dzieła w konkretne relacje przestrzenne i żywe środowisko.

Wnętrze synagogi z obiektem Pedro Cabrity Reisa pt. Compound i malowidłami Davida Tremletta
Wnętrze synagogi z obiektem Pedro Cabrity Reisa pt. Compound i malowidłami Davida Tremletta
Wnętrze synagogi z obiektem Pedro Cabrity Reisa pt. Compound i malowidłami Davida Tremletta
Wnętrze synagogi z obiektem Pedro Cabrity Reisa pt. Compound i malowidłami Davida Tremletta

W przestrzenni synagogi doszło do niecodziennej konfrontacji sztuki dawnej i współczesnej. W renesansowej budowli David Tremlett namalował w kartuszach abstrakcyjne kompozycje. Są oszczędnymi, zredukowanymi do prostych form, barwnymi figurami. Rysunki przywołujące na myśl malarstwo abstrakcyjne, ciekawie korespondują z bogato rzeźbionymi zabytkowymi dekoracjami synagogi, która jakby dzięki temu działaniu wyraźniej emanuje swój autentyczny charakter. Całość dopełniła utrzymana w duchu minimalistycznym kompozycja Pedro Cabrity Reisa, Compound, ustawiona w miejscu dawnej bimy. Jest to dialog, który może najlepiej odzwierciedla koncepcję współczesnego miasta, w którym to, co dawne i nowe koresponduje ze sobą. Gdzie różnorodne idee i pomysły egzystują obok siebie nie wykluczając się nawzajem i nie tworząc wartościującej skali opozycji. Niestety to tylko idea – malowidła w synagodze mogły powstać, ponieważ, jak z oburzeniem stwierdził pracownik pilnujący wejścia: oczywiście tylko dlatego, że planowana jest rychła konserwacja wnętrza.

Strony: 1 2 3 4

KRZYSZTOF SIATKA (1981) – historyk sztuki (doktorant w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego) i krytyk (członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA). Interesuje się i bada sztukę neoawangardy i współczesną, w szczególności ciekawią go intermedialne postawy twórcze. Kurator wystaw sztuki współczesnej zatrudniony w Galerii Bunkier Sztuki. Wcześniej dyrektor galerii FotoMediumArt. Autor koncepcji kilkudziesięciu wystaw, na których prezentowane były dzieła m.in. Kingi Arayi, Jana Berdyszaka, Christiana Boltanskiego, Tomasza Dobiszewskiego, Natalii LL, Ewy Partum, Zdzisława Sosnowskiego, Teresy Tyszkiewicz, Timma Ulrichsa, Wolfa Kahlena, Alicji Żebrowskiej. Teksty krytyczne publikował m.in. w „Arteonie”,„Exicie”, „Fragile”, „Czasie Kultury”, „Dekadzie Literackiej” [źródło: materiały prasowe Bunkra Sztuki w Krakowie].

Komentarze wyłączone.


Recenzje

Not a Pretty Story

Magdalena Kargul

„I Am Not Your Negro”, reż. Raoul Peck (źródło: materiały prasowe Magnolia Pictures)

Otwieranie formy

Paweł Bień

Oskar i Zofia Hansenowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ucieczka do przodu

Sebastian Pytel

„Człowiek z magicznym pudełkiem”, reż. Bodo Kox, 2017 (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

Świat zahibernowany

Piotr Jemioło

„Zero K”, Don DeLillo, Oficyna literacka Noir sur Blanc, 2017 (źródło: materiały prasowe wydawcy)

W grotach pamięci

Rafał Augustyn

Alberto Ginastera, „Bomarzo”, fot. Javier del Real (źródło: materiały prasowe Teatro Real w Madrycie)
więcej artykułów

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Awers/rewers. Architekt Bohdan Lachert

Od 24 listopada 2017 roku do 2 kwietnia 2018 roku

Dom własny Bohdana Lacherta przy ul. Katowickiej 9 w Warszawie, pokój stołowy i oranżeria, fot. Witalis Wolny, 1972, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (źródło: materiały prasowe organizatora)

14. Festiwal Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza

Od 21 listopada do 10 grudnia 2017 roku

Plakat 14. Festiwalu Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza (źródło: materiały prasowe)

Chór Alexandrowa – polska trasa koncertowa

Od 21 do 26 listopada 2017 roku

Chór Alexandrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Lwów, 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm

Od 1 grudnia 2017 roku do 8 kwietnia 2018 roku

Wawrzyniec Dayczak, projekt Wyższej Szkoły Handlu Zagranicznego przy ul. Sakramentek, widok perspektywiczny, 1934–1938, flamaster i tusz na kalce technicznej, 40,5 x 53,5 cm, ze Zbiorów Specjalnych Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania Superbohaterowie

Od 15 do 19 listopada 2017 roku

Grupa Studnia O. „Don Kichot i jego opowieści” (źródło: materiały prasowe organizatora)

David Lynch. Silence and dynamism

Od 12 listopada 2017 roku do 18 lutego 2018 roku

„Shadow of a Twisted Hand Across My House”, 1988, Copyright: David Lynch (źródło: materiały prasowe organizatora)

43. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2017

Od 10 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Sebastian Krok, Amor, 2016, tempera, akryl, alkid, lakier do podłóg na pościeli nabitej na krosno, 23x30 cm (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Odciskanie świata

Od 11 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Fot. Sandra Kępa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kryptonim Żegota – ukryta pomoc, pomoc ukrytym

Od 16 listopada 2017 roku do lipca 2018 roku

Polskie i żydowskie dzieci, podopieczni domu sierot w Poroninie, po 1945, wł. prywatna (źródło: materiały prasowe organizatora)

37. Konkurs im. Marii Dokowicz – Najlepsze Dyplomy UAP

Od 10 do 16 listopada 2017 roku

Natalia Zakrzewska, Najlepsze Dyplomy 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR