“Współczesność – obfitująca w odkrycia zmieniające pojęcie o budowie świata materialnego, musi oddziaływać na świadomość artysty i zmusza go do znalezienia takiej odrębnej formy plastycznej, która by tę nową świadomość najlepiej wyrażała”.

Oto pogląd sformułowany przed kilkudziesięciu laty przez Adama Marczyńskiego – jednego z najwybitniejszych artystów polskich XX wieku, klasyka abstrakcji geometrycznej. Zdanie to w lapidarny a zarazem trafny sposób określa całokształt zagadnień i zróżnicowanych problemów podejmowanych przez tego twórcę na przestrzeni ponad czterech dziesięcioleci prężnej, artystycznej działalności.

Adam Marczyński (1908-1985) był jednym z czołowych przedstawicieli awangardy polskiej. Studiował na ASP w Krakowie w latach 1930-1936 w pracowni prof. Władysława Jarockiego i prof. Ignacego Pieńkowskiego. Od początku swojej działalności artystycznej był ściśle związany ze środowiskiem Krakowa. Jako członek I i II Grupy Krakowskiej uczestniczył w krystalizowaniu się współczesnego programu sztuki. Konsekwencje jakie wynikały z faktu związania się z przedwojenną a potem tzw. kantorowską grupą były ogromne dla losów jego twórczości i w pewnym stopniu określiły jego wybitną pozycję w sztuce polskiej. Aktywnie działał nie tylko na polu malarstwa, grafiki, ilustracji książkowej ale także innych dziedzin plastycznych, takich jak: scenografia, kostiumologia czy malarstwo ścienne.

Początki jego twórczości malarskiej charakteryzują się nawiązaniem w formie do konstrukcji postkubistycznej, kolorystycznie są natomiast zbliżone do postimpresjonizmu. Są to przede wszystkim martwe natury, wnętrza i pejzaże. Prace te charakteryzuje zróżnicowana paleta barwna, o przewadze błękitów, zieleni, czerwieni, różów, fioletów i żółci. Wzmocnione są lekko zgeometryzowana formą i ciemnym konturem.

Proces powolnego, prawie nieuchwytnego przekształcania się aspektów rzeczywistości w formy przetworzone i abstrakcyjne następuje u Marczyńskiego w pracach z końca lat 40.

Za pomocą całkowitego ograniczenia środków malarskich i kompozycyjnych oraz zastosowania nieokreślonych, graficznych w wyrazie znaków twórca realizuje dekoracyjne, zróżnicowane kolorystycznie prace (“Odlot ptaków”, “Wiosna”, “Między rzekami”, monotypie). Kompozycja obrazów, które wtedy powstają jest zawsze świadoma i przemyślana, tło jest przeważnie ruchliwe i subtelne, czasami podkreślone efektami fakturowymi. Obok soczystych czerwieni, pomarańczów , zieleni, fioletów i błękitów pojawiają się tonacje monochromatycznych bieli, szarości i srebrzystości, wydobywających intymno-liryczny charakter dzieł artysty. Twórczość Marczyńskiego z końca lat 40. i 1 poł. lat 50. wykazuje podobieństwa ze specyficzną poetyką malarstwa Paula Kleé czy Joana Miró.

Pod koniec lat 50. Marczyński zupełnie rezygnuje z anegdoty. Obserwujemy w jego twórczości coraz wyraźniejsze odchodzenie od przetworzonej rzeczywistości w stronę eksperymentu czysto plastycznego. W drugiej połowie 1959 r. zafascynowany malarstwem materii, rozpoczyna w swojej sztuce nowy rozdział. Powstają wówczas serie prac pt.: “Konkrety”, “Struktury” i “Fragmenty”.

Twórca porzuca swój tradycyjny métier i postanawia zmienić zasadniczo koncepcje swoich prac. Są to realizacje budowane z nietypowych elementów, posługujące się forma narzuconą przez sam materiał. Wykonane są z drewna, przerdzewiałej blachy, smoły, papy czy żużlu i w sensie zastosowania techniki ich połączenia zrywają z liryzmem, lekkością i ruchliwością, tak charakterystyczną dla wcześniejszych realizacji malarza.

Okres zafascynowania Marczyńskiego malarstwem materii można podzielić na dwa etapy: pierwszy trwający od 2 poł. 1959 r. do 1961 r. oraz następujący bezpośrednio po nim drugi okres, który zakończył się w 1963 r. Obrazy, które powstały w okresie początkowym mają formy nieokreślonych i biologicznych struktur. Pierwsze “Konkrety” i “Struktury” są konstruowane na zasadzie dowolności w zestawianiu poszczególnych, ekspresyjnych form. Tutaj materiał będący budulcem obrazu dyktuje zamysł i plastykę powierzchni. Kompozycje są więc zróżnicowane, właściwie nie występuje w nich jakiś konkretny podział płaszczyzny obrazu.

Strukturalizm zastosowanego materiału stwarza nowe, specyficzne kontrasty fakturowe i formalne. Fizycznie uchwytne, wypukłe i pofałdowane powierzchnie dają efekt interesującej, niemonotonnej powłoki. Początkowo warstwy surowego motywu są duże, stopniowo będą się zmniejszać i będzie ich coraz więcej.

Strony: 1 2 3

Komentarze wyłączone.


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Karol Szostak

Rzeźba – Malarstwo 1988–2018

Od 20 stycznia do 25 marca 2018 roku

Karol Szostak „Kamienna głowa”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sergiei Tchoban. Kontrastowa harmonia miasta

Od 27 stycznia do 18 marca 2018 roku

Sergei Tchoban, „Kaprys architektoniczny. Forum Romanum albo Dwa Światy I”, projekt scenografii, piórko, pędzel, tusz chiński, akwarela, papier do akwareli na krośnie, 2013 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Przemek Branas – GÓRA/KOSMOS/GŁOWA

Od 25 stycznia do 16 lutego 2018 roku

Przemek Branas, „GÓRA/KOSMOS/GŁOWA”, Galeria Labirynt w Lublinie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zakłócenia / UMWELT

Od 18 stycznia do 2 lutego 2018 roku

Karolina Kardas, „Let him kiss me…/ Niech mnie pocałuje”, video, 2 min 49 sek  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Pejzaże antropocenu

Od 18 stycznia do 30 marca 2018 roku

Diana Lelonek, „3 Wild Man” dzięku uprzejmości artystki i galeii lokal_30  (źródło: materiały prasowe organizatora)Diana Lelonek, „3 Wild Man” dzięku uprzejmości artystki i galeii lokal_30  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Język jako Dźwięk. Tania Candiani

Od 19 stycznia do 4 marca 2018 roku

„Język jako Dźwięk” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Włóczęgi – malarstwo Majki Wójtowicz

Od 13 stycznia do 14 lutego 2018 roku

„Włóczęgi” – malarstwo Majki Wójtowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rosław Szaybo. Piękno użyteczne

Od 19 stycznia do 18 lutego 2018 roku

Proj. Rosław Szaybo (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grzegorz Sztwiertnia: Ustawienia domyślne / Default settings

Od 11 stycznia do 11 lutego 2018 roku

Grzegorz Sztwiertnia, „Polskie miasteczka, Łańcut”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Malując

Od 11 stycznia do 25 lutego 2018 roku

Urszula Wilk, Seria Bluemetrie nr 12, płótno, akryl, olej, 200 x 175 cm, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR